Bitki Temelli Beslenme ile Demans Riski Üzerinde 11 Yıllık Büyük Çalışmanın Bulguları

Yaklaşık 93 bin katılımcının beslenme alışkanlıkları ve bilişsel sağlık durumları 11 yıl boyunca izlenerek değerlendirildi. Katılımcılar, beslenme alışkanlıklarını sağlıklı bitki bazlı, sağlıksız bitki bazlı ve genel bitki bazlı diye üç ana kategoriye ayırdı.

Kaliteli bitki bazlı beslenme olarak tanımlanan, tam tahıllar, sebzeler, meyveler, kuruyemişler, baklagiller ve sağlıklı yağların dengeli birleşimini içeren diyetin, demans riskini yaklaşık %7 oranında azalttığı bulundu. Buna karşılık, rafine karbonhidratlar, şekerli ürünler ve yoğun işlenmiş gıdaların ağırlıkta olduğu sağlıksız bitki bazlı diyetlerden ise risk %6 arttı.

Çalışmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, beslenme alışkanlıklarının zaman içinde nasıl değiştiğiydi. Sağlıklı beslenmeden uzaklaşıp daha çok işlenmiş gıdaya yönelen kişilerde demans riski yaklaşık %25 yükselirken; bu trendde zamanla beslenmesini iyileştiren bireylerde risk %11 oranında azaldı.

Uzmanlar özellikle işlenmiş gıdaların beyin sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor. Şekerli atıştırmalıklar, hazır paketli ürünler ve rafine karbonhidratlar, kan şekerinde ani dalgalanmalara yol açarak bilişsel fonksiyonları olumsuz yönde etkileyebiliyor. Çalışmada ayrıca baklagiller ile bitkisel protein kaynaklarının koruyucu etkisine vurgu yapıldı; fasulye, bezelye ve mercimek gibi gıdaların düzenli tüketiminin bilişsel gerileme riskini azaltabileceği ifade edildi.

Sonuç olarak, yalnızca bir diyetin bitki bazlı olması yetersizdir; uzun vadede beyin sağlığını korumak için doğal, lif açısından zengin ve minimum işlenmiş gıdalar ön planda tutulmalıdır.