Yatırımcılar Doların Güvenli Liman Rolüne Yöneliyor: Jeopolitik Gerginlikler ve Enerji Fiyatları Etkisi

Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin enerji arzı üzerinde endişeleri artırması, dolar endeksinin güçlenmesini tetikledi. Bu durum, enflasyon riskleriyle birlikte merkez bankalarının politika adımlarında daha temkinli duruş sergilemesi beklentisini güçlendirdi. Doların değer kazanması, yatırımcıların ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri adımları ile İran’dan gelen misillemelere karşı dolara yöneldiğini gösteriyor.

Enerji piyasalarında arz güvenliği konusundaki kaygılar, petrol fiyatlarını yukarı yönlü baskı altında tutarken bu mal ve hizmet maliyetlerindeki artış küresel enflasyon baskısını büyütüyor. Merkez bankalarının para politikasında temkinli ve sıkı bir duruş sürdürme ihtiyacı, jeopolitik risklerden kaynaklanan enerji fiyatı artışlarının dolaylı etkilerini güçlendirmeye devam ediyor.

Piyasalarda ABD Merkez Bankası için faiz indirimi beklentileri zayıflamış durumda. Futbol fiyatlarıyla ilgili görünümde, temmuz toplantısında ilk faiz indiriminin alınacağı varsayımı artık daha az kuvvetli; yıl içinde de daha önce iki olan indirim adımı, bire düştü. Bu gelişmelerle dolar endeksi Kasım 2025’ten bu yana ilk kez 100 seviyesinin üzerine çıktı ve 100,3’e kadar tırmandı. Ancak yıl başından beri yaklaşık yüzde 2 değer kazandı.

Avro/dolar paritesi 1,1433 ile Ağustos 2025’ten bu yana görülen en düşük seviyeyi kaydederken, dolar/İsviçre frangı 0,7895’e çıkarak 23 Ocak 2026’dan bu yana en yüksek seviye izleniyor. Dolar/yen paritesi ise 159,68 ile Temmuz 2024’ten beri görülen en yüksek seviyeyi test ediyor.

Investorlar Doları Elinde Tutmayı Tercih Ediyor

İstanbul Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim ÜYESİ Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, dünyada risk algısının yükseldiğini ve doların rezerv para statüsünün bu dönemde de güvenli liman olarak öne çıktığını belirtti. Doların küresel ticaret ve yatırım alanlarında hâlen en baskın paya sahip olduğunu hatırlatan Aslanoğlu, “Dünya genelinde belirsizlikler artabilir; bu durum yatırımcıların doları tercih etmesine yol açıyor çünkü dolarla dünyanın her yerinde işlem yapmak mümkün” dedi.

Aslanoğlu, Japonya’da genişletici politikaların ve Avro bölgesinde düşük faizlerin, doların rakipleri arasında yeniden sıyrılmasına yol açabileceğini ifade etti. Ayrıca altının da güvenli liman olarak öne çıktığını vurguladı; “altın küresel olarak talebi karşılayabilir, ama doları basan ülkeler bu farkı telafi edebiliyor” şeklinde ekledi.

Doların Rezerv Para Birimi Statüsünün Belirsiz Zamanlarda Desteklenmesi

Societe Generale FX Strateji Başkanı Kit Juckes, Orta Doğu’da yükselen gerilimler ve artan enerji fiyatlarının dolar endeksini geçen Kasım’dan beri 100’ün üzerine taşıdığını söyledi. Juckes, ABD’nin zorlanmadan dayanıklı kaldığını ve petrol üreticisi konumunun doların rezerv para statüsünü belirsizlik zamanlarında desteklemeye devam ettiğini ifade etti. “ABD ekonomisinde belirgin bir yavaşlama olmadan, doların bu yıl ve 2027’ye kadar yükselmeye devam etmesini bekliyoruz” dedi.

Londra merkezli Ballinger Group FX Piyasalar Analisti Kyle Chapman ise, IEA ve ABD’nin arz baskısını hafifletme çabalarına rağmen ham petrolün 100 dolar civarında kalmaya devam etmesiyle dolar endeksinin Kasım ortasından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını vurguladı.