İstanbul’da Şubat Ayı NO2 Kirliliği: İstasyon Bazında 2025-2026 Karşılaştırması ve Meteorolojik Etkiler

İstanbul’da Şubat ayına ilişkin hava kalitesi verileri, İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Hüseyin Toros’un koordinasyonunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) ölçüm istasyonlarından derlenmiştir. Bu kapsamda, havadaki azot dioksit (NO2) oranları analiz edilerek farklı istasyonlardaki değişimler incelenmiştir.

İstanbul’da Şubat ayı ortalaması, 17 istasyonun verileriyle hesaplandığında metreküp başına 44,1 µg/m3 olarak kaydedildi. Buna karşılık Şubat 2025’te bu değer 40,4 µg/m3 olarak raporlanmıştır. Şubat’taki toplam kirli hava seviyesinde geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık %9’luk bir artış gözlemlenmiştir. 2026 Şubat’ta ise en yüksek NO2 ölçümü Beşiktaş istasyonunda metreküp başına 73,5 µg olarak kaydedilmiştir. Bunu izleyen Aksaray ve Yenibosna istasyonları 62 ve 56,6 µg/m3 değerleriyle takip etmiştir. En düşük değer ise Beylikdüzü’nde, 16,1 µg/m3 olarak saptanmıştır. Arnavutköy ve Avcılar’da ölçülen NO2 ise sırasıyla 26,6 ve 29 µg/m3 olarak kayda geçmiştir.

Şubat ayında NO2 kirliliğinin artış veya azalış gösterdiği istasyonlar incelendiğinde, 7 istasyonda azalma, 10’unda ise artış gözlenmiştir. En büyük düşüş ise Aksaray’da %16 olarak kaydedilmiştir; bunu Sancaktepe, Selimiye ve Bağcılar istasyonları %8’lik düşüşlerle takip etmiştir. Artışlarda ise Çatladıkapı ve Sarıyer önemli artışlar gösteren istasyonlar olarak öne çıkmıştır (sırasıyla %94 ve %77).

İstasyonlar için 2025 Şubat ve 2026 Şubat değerlerini karşılaştıran tablo, şu sonuçları içermektedir: Aksaray 73,7 → 62 (-16%), Arnavutköy 21 → 26,6 (+27%), Avcılar 21,1 → 29 (+38%), Bağcılar 53,7 → 49,3 (-8%), Beylikdüzü 26,3 → 26,1 (-1%), Beşiktaş 66,8 → 73,5 (+10%), Kadıköy 42,9 → 45,5 (+6%), Kartal 36,5 → 36,1 (-1%), Kağıthane 1 → 44,1 → 49,3 (+12%), Maslak 27 → 32,5 (+20%), Sancaktepe 39,2 → 36 (-8%), Sarıyer 29,1 → 51,4 (+77%), Selimiye 50,9 → 46,7 (-8%), Yenibosna 40,2 → 56,6 (+41%), Çatladıkapı 25,7 → 49,9 (+94%), Ümraniye 39 → 40 (+2%), Üsküdar 1 43,9 → 42,9 (-2%).

HAVA KİRLİLİĞİNDEKİ ARTIŞIN BÜYÜK ÖLÇÜDE METEOROLOJİK ŞARTLARLA İLİŞKİLİ OLDUĞU ifadeleriyle değerler değerlendirildiğinde, 37 istasyonda ölçümlerin kamuya ulaştığı ve verilerin Bakanlık ile İBB’nin web sitelerinde paylaşıldığı belirtilmektedir. Renk skalasının kullanımıyla hava kalitesi vatandaşlar için görsel olarak da anlaşılır hale getirilmektedir.

Toros, şubat ayı ve geçen yılın aynı dönemi verilerini karşılaştırırken verilerin %75 ve üzerinde doğruluk payına sahip olduğunu ifade etmiş; bu yıl Şubat’ta hava kirliliğinin yüzde 9, Ocak ayına göre ise yüzde 11 artış gösterdiğini kaydetmiştir. Meteorolojik durumların kirlilik üzerinde belirleyici bir rol oynadığını vurgulayan Toros, yüksek basınç nedeniyle kirleticilerin dağılmadığını, alçak basınç koşullarında ise rüzgar ve yağışın havayı temizlediğini belirtmiştir.

ARAÇLARIN VE SANAYİ TESİSLERİNİN ETKİSİ bölümünde, Dünya Sağlık Örgütü verileri doğrultusunda küresel nüfusun büyük bölümünün kirli hava soluduğu ve bu durumun sağlık ile ekonomik maliyetlere yol açtığı ifade edilmektedir. Toros, özellikle şehir içi sürüş alışkanlıklarının niteliğinin hava kalitesi üzerinde etkili olduğunu hatırlatarak, dur-kalk hareketlerinin azaltsalında yakıt tüketiminin ve kirliliğin düşeceğini belirtmiştir. Şehir içi sanayi tesislerinin verimliliğini artırmasının, fosil yakıt kullanımını azaltmasının hava kalitesini olumlu yönde etkileyeceğini ifade ettiği noktalar arasında yer almaktadır.