Türkiye Cumhuriyeti Kanunu Kapsamında 15-18 Yaş Gruplarına Yönelik Ceza Hukuku Düzenlemesi

Ateşli silahlar ve bıçaklar ile diğer aletler hakkında Kanun’a getirilen yeni düzenleme, çocukların güvenliğini güçlendirmek üzere çeşitli cezai sorumluluk hükümlerini yeniden belirliyor. Özellikle, dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlali sonucu çocuk tarafından ele geçirilmeye yol açan durumlarda, suç niteliğini taşıyan fiilin başka bir ağır cezayı gerektirmesi halinde bile hapis cezaları 1 yıldan 3 yıla kadar indirgenebilir ve bu cezaların uygulanması öngörülüyor.

12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını tamamlamamış olanlar için, fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamama ya da davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması durumunda cezai sorumluluk ortadan kalkabilir; ancak bu kişiler hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanır. Özellikle, fiil işleme anında kavramsal olarak algılama ve davranışını yönlendirme yeteneğinin mevcut olması halinde cezaların durumu, cezaların ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet hapis gerektirdiği durumlarda 13-18 yıl ya da 10-12 yıl aralığında değişecektir. Ayrıca diğer cezaların yarısı indirilebilecek ve böyle bir durumda her fiil için verilecek hapis cezası 9 yılın üzerinde olamayacaktır.

15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış olanlar için durum ise farklılık gösterir. Eğer fiil ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiriyorsa uygulanacak ceza 19-27 yıl arasında, müebbet ise 15-18 yıl aralığında belirlenir. Bu durumda diğer cezaların üçte biri indirilir ve her fiil için maksimum 15 yıl sınırı geçilmez.

Kanuna eklenen yeni hüküm çerçevesinde, somut olaydaki kusurun ağırlığı, amaç ve saiki, suçun işleniş şekli ile önceki kasıtlı bir suçtan sabıkalı olup olmama gibi faktörler göz önünde bulundurılarak, kasten öldürme ve neticesiyle ağırlaşmış yaralama gibi suçlarda yaş indiriminin uygulanmayabileceğine ilişkin hüküm, 12-15 yaş arasındaki çocuklar için bir üst ceza rejiminin uygulanmasına dair hakimin takdir yetkisini içermektedir. Ayrıca taslak yasa teklifinin ilk iki maddesinin kabul edilmesinin ardından görüşmelere 21 Temmuz Salı günü devam edilmesi kararlaştırılmış, iki madde üzerinde yapılan çalışmalar yaklaşık 12 saat sürmüştür.