Vape pillerinden elektrikli araca: Doel’in geri dönüştürülebilir enerji deneyi

İngiliz mühendis ve içerik üreticisi Chris Doel, atık sorununa dikkat çekmek amacıyla ilginç bir deneye imza attı. Çöpe giden 500 adet tek kullanımlık elektronik sigara cihazının içindeki lityum iyon pillerini değerlendirerek çalışır durumda bir elektrikli otomobil üretmeyi başardı ve bu araçla yaklaşık 29 kilometre yol aldı.

İlk bakışta eğlenceli görünen bu proje, elektronik atık problemini vurgulamayı hedefliyor. Doel’e göre Birleşik Krallık’ta her gün yaklaşık 1 milyon tek kullanımlık vape ve içindeki piller çöpe atılıyor. Bu piller içerisinde yeniden şarj edilebilen ancak hala kullanılabilir durumda olan küçük lityum hücreler bulunuyor.

KULLANILMIŞ PİLLERDEN ARAÇ BATARYASI YAPTI Proje için bu hücreleri tek tek çıkartıp test eden Doel, kullanabilir olanları gruplayarak yeni batarya paketleri oluşturdu. Böylelikle daha önce küçük USB güç bankaları yapan bir sisteme sahip olurken, yaklaşık 500 geri dönüştürülmüş pil hücresinden oluşan bir batarya ağı kurdu. Bu sistem, ev ve atölyesini birkaç saat boyunca çalıştırabilecek kapasitedeydi.

Başarısının ardından Doel, bu batarya düzenini yeni bir proje için kullandı ve 2000’li yılların başında üretilmiş bir küçük elektrikli otomobil olan Reva G-Wiz’i seçti. Orijinalde 48 voltluk kurşun-asit aküyle çalışan araç, yaklaşık 80 km/s maksimum hıza ve sınırlı bir menzile sahipti. Vape pillerinden elde ettiği yaklaşık 50 voltluk batarya paketini eski akülerin yerine yerleştiren Doel, alüminyum bir karkas içine yerleştirilen bu bataryaları seri ve paralel bağlantılarla dengeledi.

USB’DEN ŞARJ EDİLEN ARABA Batarya sistemi başlangıçta USB-C üzerinden şarj edilebilecek şekilde tasarlandı, böylece sistem teorik olarak dizüstü bilgisayarlar ve telefonlarda kullanılan standart bir güç kaynağıyla beslenebiliyordu.

Test sürüşlerinde araç, yağmurlu bir günde 56 km/s hızla ilerlerken pil durumunu bir akıllı telefon uygulaması aracılığıyla anlık olarak izledi. Farlar ve silecekler çalışırken yokuşlarda kısa süreli olarak 100 amperin üzerinde akım çekildi. Ancak araç, toplam 12 pil bankasından biri devreye girince güç kaybetti ve yaklaşık 29 kilometre yol yaptıktan sonra durdu. Yine de sistem güvenli şekilde çalıştı ve en yüksek pil sıcaklığı 19°C olarak kaydedildi, ki bu lityum iyon piller için güvenli sınırlar içinde sayılır.

ELEKTRONİK ATIK SORUNUNA DİKKAT ÇEKTİ Proje, seri üretim odaklı bir otomobil fikri olmasa da önemli bir mesaj taşıyor. Tek kullanımlık vape cihazlarının içindeki piller, genelde kaliteli lityum kimyalarını içeriyor; fakat ekonomik nedenlerle çoğu zaman çöpe atılıyorlar. Doel’in deneyimi, doğru toplama ve test süreçlarıyla bu pillerin yüzlerce şarj döngüsünde yeniden kullanılabileceğini gösteriyor.