Uluslararası İletişim Ekosisteminde Güven ve Sorumluluk: RTÜK Başkanı Daniş ile Dijital Dönüşüm Üzerine

Güncel dijital iletişim alanında küresel yayılım ve etkileşim, kamuoyunun oluşumunu ve bilgiye ulaşım biçimlerini köklü şekilde etkiliyor. Daişeğin konuşmalarında, bireylerin artık yalnız tüketici olmadığını; aynı zamanda içerik üreticisi ve dağıtıcısı haline geldiğini işaret ediyor. Bu yeni yapı, çoğulcu katılımı artırırken dezenformasyon ve manipülasyon risklerini de beraberinde getiriyor; bugün medyanın rolü yalnızca hikaye anlatmakla sınırlı kalmıyor, izleyicinin hangi içeriklere güleceğini, hangi konulara tepki göstereceğini ve hatta hangi duruşu normal kabul edeceğini belirleyen bir etkene dönüşüyor.

Byung-Chul Han’ın düşüncelerinin yankılandığı bir çerçevede, bireylerin kendi zihinsel ve ahlaki sınırlarını koruma ihtiyacı giderek görünür hale geliyor. İzlenen içeriklerin güvenilirliği ve şeffaflığı konusundaki beklentiler yükselirken, “İzlediğim şeyden koru beni” ifadesi bugün artık yaygın bir talepe dönüşüyor. RTÜK olarak bu talebi karşılamak üzere bir ilke seti benimsiyoruz: Aklın korunması, ailenin korunması ve ahlakın korunması. Bu üç temel unsur, nesnel bilginin erişilebilirliğini, ailenin dijital dönüşümde maruz kaldığı baskıları ve toplumun ortak değerlerini korumayı hedefliyor.

Dijital ekosistem, sınırları ortadan kaldıran yeni bir medya düzeni sunuyor. Bu yapı, ülkeler arasında sadece bilgi akışını değil, sorumluluk paylaşımını da zorunlu kılıyor. Yapay zeka ve derin öğrenmeye dayalı yapılar, verimi ve ölçeklenebilirliği artırsa da dezenformasyon, kimlik manipülasyonu ve gerçeğin zayıflaması gibi riskleri beraberinde getiriyor. Bu dönüşüm, hakikat, güven ve temsil kavramlarını yeniden tanımlayan, insan odaklı bir medyada merkezi bir rol üstleniyor ve küresel ölçekte hibrit bir süreç halinde ilerliyor.

Hibrit dönemin yönetişim açısından bazı kritik sonuçları var: denetim kapasitesini güçlendirmek için gelişmiş izleme sistemleri kullanmak, uluslararası işbirliğini derinleştirmek ve güvenilir medya okuryazarlığını yaygınlaştırmak. RTÜK olarak bu hedefler doğrultusunda, üç eksenli bir vizyon benimsiyoruz: 1) proaktif düzenleme ve yapay zekayı kapsayan izleme altyapılarının geliştirilmesi, 2) uluslararası koordinasyon ve ortak güvenlik çerçevelerinin güçlendirilmesi, 3) dijital medya okuryazarlığının yaygınlaştırılması ve özellikle gençler için programlar üretmeye ağırlık verilmesi.

2018 yılında dijital platformları kapsama alanımıza alarak yürürlüğe koyduğumuz düzenlemeler, sosyal medya dışındaki dijital ortamları da denetim kapsamına aldı. Bu adımlar, daha güvenli bir iletişim ağı kurma hedefiyle atılan önemli basamaklar olarak görülüyor. Daima daha güvenli bir iletişim dünyası için çalışmalarımızı sürdürürken, Avrupa, Karadeniz ve İslam ülkeleri gibi bölgeler arası işbirliklerini derinleştirmeye de özen gösteriyoruz; EPRA, BRAF, IBRAF ve T-BRAF gibi alanlarda kurucu ve yönetişim paydaşları olarak ortak çabalarımızı sürdürüyoruz.

Geleceğe dair temel çıkış noktalarımız şu şekilde özetlenebilir: içerik ekosisteminin dönüşümüne cevap verebilmek için görünürlüğü demokratikleştirmek, güven ve doğruluk kriziyle mücadele etmek için dijital medya okuryazarlığını güçlendirmek ve yerel değerlerle uyumlu içerik üretimini teşvik etmek. Teknoloji bir araç olarak kalmalı; bizim amacımız, kamuoyunun dönüşümünü savrulmalardan koruyacak, etik değerler temelinde şekillenen bir iletişim iklimi inşa etmektir. Bu hedef doğrultusunda, denetim ve sorumluluk bilincimizi sürdürmeye kararlıyız.