Türkiye’nin Sınai Mülkiyette Yükselişi: Kadın Buluşçular ve Coğrafi İşaret Başarıları

Türk kadın buluşçuları, uluslararası patent başvurularında yüzde 26,1 ile dünya birincisi konumunda bulunuyor. 2025 faaliyet raporuna göre TÜRKPATENT’e yıl boyunca toplam 220.757 sınai mülkiyet başvurusu yapıldı; bunlar arasında 11.394 yerli patent, 3.927 faydalı model, 164.657 marka başvurusu, 40.258 tasarım başvurusu ve 521 coğrafi işaret başvurusu yer aldı.

Bu dönemde 160.782 sınai mülkiyet hakkı tescil edildi. Yerli patent tescillerinde ise 3.738 ile bugüne kadar elde edilen en yüksek yıllık seviye kaydedildi. Tasarım alanında da kayda değer başarılar sürüyor. Türkiye Patent ve Marka Kurumu Başkanı Prof. Dr. Muhammed Zeki Durak, 2025’i sınai mülkiyet açısından önemli bir döneme işaret eden bir yıl olarak niteliyor. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü verileri de Türkiye’nin yükselişini doğruluyor; yerli patent başvurularında dünya sıralamasında 10., yerli marka başvurularında 6. ve yerli tasarım başvurularında 3. sırada yer alınıyor.

AB’de tescil rekorları ise coğrafi işaretler alanında görüldü. 2025 yılında AB içinde yıllık tescil rekoru kırılarak 15 yeni ürün AB korumasına kavuştu ve toplam coğrafi işaret sayısı 44’e ulaştı. Yeni tescil edilen ürünler arasında Maraş Çöreği, Yenice Ihlamur Balı, İpsala Pirinci, Bursa Kestane Şekeri ve Hatay Kaytaz Böreği gibi isimler öne çıktı. Şu an üzerinde çalışılan ve tescil süreci devam eden 9 coğrafi işaret başvurusu ise Düzce Kestane Balı, Konya Bıçakarası ve Elazığ Geven Balı gibi illeri kapsıyor.

2025 yılında coğrafi işaret başvurusu sayısı 521, tescil sayısı ise 127 olarak gerçekleşti. En çok başvuru yapılan il Antalya, en çok tescil elde eden il ise Gaziantep oldu. Yıl sonunda toplam tescilli coğrafi işaret sayısı 1.784’e yükseldi.