ABD-İran Çatışmasında Bütçe Girdapları: Harcamalar, Talep söylentileri ve Küresel Etkiler

ABD ile İran arasındaki gerilim hız kesmeden sürerken, savaşın maliyeti 25 milyar doların üzerinde bir göstergede ilerliyor. Cost Ticker’ın hesaplarına göre, savaş devam ettikçe ABD’nin harcama hızı saniyede yaklaşık 11.6 bin dolar, dakikada yaklaşık 41 milyon 666 bin 667 dolar ve günlük olarak 1 milyar doların üzerinde seyrediyor. Krizin genişlemesi halinde bu rakamlar daha da yükselebilir.

Tepki ve tartışmalarTrump yönetiminin Hürmüz Boğazı’nda taşıt güvenliğini sağlamak amacıyla NATO ülkelerinin kuvvet konuşlandırılmasına dair çağrısına karşı Avrupa’dan net bir onay gelmezken, Beyaz Saray’ın Kongre’ye 200 milyar dolar üzerinde bir bütçe talebinde bulunacağı iddiaları gündeme geldi. Washington Post haberine göre böyle bir talebin Kongre tarafından onaylanması zor görünüyor. Geçtiğimiz aralıkta Pentagon’un bütçesi 856 milyar dolardı ve ek savaş bütçesinin her bir Amerikan vatandaşına yaklaşık 680 dolar, her haneye ise yaklaşık 2.700 dolar yük getireceği yorumları yapıldı.

Resmi talep hâlâ netleşmedi Trump, savaşın dört ila altı hafta içinde sonuçlanacağını savunuyordu; ancak şu ana dek Körfez’deki operasyonlar sürüyor ve Hürmüz Boğazı kapalı kalıyor. Kongre’ye yönelik resmi bir talep yapılmadığı belirtilirken, bazı yetkililer bu rakamın yönetim içinde gayriresmi olarak konuşulduğunu belirtti. Tom Cole gibi isimler, bu tutarın 2027 mali yılı bütçesinde de yer alabileceğini ifade etti. ABD’nin toplam borcunun 39 trilyon dolar civarında olduğu da sıkça vurgulanan bir husus oldu.

225 milyar doların potansiyel kullanımları Bu meblağ, dünya çapında üniversiteler kurmak, modern hastaneler inşa etmek ya da savunma sanayisinden F-35 gibi uçaklar almak gibi seçenekleri de beraberinde tartışmaya açıyor. Ayrıca bu miktarın, konutlar, temiz su projeleri ve eğitim finansmanı başlıklarında uzun vadeli etkileri olabileceği değerlendiriliyor. Bazı düşünceler, bu tutarın küresel açlıkla mücadele ve hayati altyapı projeleri için kullanılabileceğini öne sürüyor.

Kayıplar ve ikincil etki Wood Mackenzie’nin verilerine göre krizin başlangıcından itibaren her hafta yaklaşık 1.5 milyon ton LNG dünya pazarlarına ulaşamıyor. Petrol üreten ülkeler de günlük olarak milyarlarca dolar kayıp yaşıyor. Ayrıca bölgenin hava sahasının kapalı olması nedeniyle günlük uçuşlar da ciddi şekilde etkileniyor ve kayıplar artıyor.

Onarım süreci ve bölgesel etkiler Ras Laffan’daki tesislere yönelik hasarın onarımı beş yıla kadar uzayabilir. Katar’ın LNG ihracat kapasitesinde yaşanan düşüş sebebiyle yılda yaklaşık 20 milyar dolar gelir kaybı bekleniyor. İsrail’in harcamaları ise 6.4 milyar dolar ile yaklaşık 20 gün süren operasyonlarda kendini gösterdi. Günlük harcama ise yaklaşık 320 milyon dolar düzeyinde açıklandığı belirtiliyor.