Türkiye’nin Kent İçi Raylı Sistemlerinde Ağ Genişlemesi ve Hedeflenen Yükselişler

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı’nın açıklamalarına göre, mevcut demir yolu koridorlarının iyileştirilmesi öncelikli tutulurken İstanbul, Ankara, İzmir, Gaziantep ve Sakarya gibi büyükşehirlerde banliyö niteliğinde metro seviyesinde raylı sistemler işletiliyor. Kent içi raylı hat uzunluğu, geçtiğimiz yıl sonu itibarıyla 445,6 kilometre olarak kaydedildi ve bu yıl içinde çeşitli hatlarda ek uzunluklar kazanılarak toplam 487,1 kilometreye ulaşması hedefleniyor.

Planlanan genişletmeler arasında Halkalı–Arnavutköy arasındaki 17,5 kilometrelik bölüm, Bursa Emek–Şehir Hastanesi arasındaki 3,9 kilometrelik hat, Altunizade–Çamlıca Bosna Bulvarı hattı üzerinden 4,5 kilometre ve Gebze OSB–Darıca hattı üzerinden 15,6 kilometre daha eklenmesi bulunuyor. Ayrıca mevcut istasyon sayısı ise 238 olarak belirlenmiş durumda; yıl sonunda bu hatlara 5, 3, 4 ve 11 ilave istasyon eklenmesi planlanıyor.

Marmaray ise İstanbul’da Asya ile Avrupa arasını denizin altında birbirine bağlayarak günlük ortalama 610 bin yolcu taşıyor ve şehir ulaşımının omurgası haline gelmiş durumda. Gayrettepe–İstanbul Havalimanı hattı ise günlük yaklaşık 35 bin yolcuya hizmet veriyor. Bu projeler, İstanbul’un küresel ölçekte erişilebilirliğini güçlendiren bir ulaşım koridoru olarak değerlendiriliyor.

Başkent Ankara’da BAŞKENTRAY hattı günlük ortalama 73 bin yolcu taşıyor ve Sincan–Ankara–Kayaş bölümünde raylı konforunda banliyö hizmeti sunuyor. İzmir’de Aliağa–Alsancak–Cumaovası–Selçuk güzergahında faaliyet gösteren İZBAN’ın günlük yolcu sayısı yaklaşık 215 bindir. Gaziantep’te Mustafayavuz–Taşlıca kesiminde hizmet veren GAZİRAY, yaklaşık 10 bin yolcu taşıyor. Adapazarı Gar–Arifiye Gar bölgesinde hizmet veren ADARAY ise günlük yaklaşık 5 bin vatandaşın seyahatine olanak tanıyor.

Türkiye genelinde TCDD Taşımacılık tarafından işletilen kent içi raylı sistem hatları, büyükşehirlerdeki ulaşım yükünü önemli ölçüde hafifletiyor ve toplamda günlük ortalama 932 bin yolcu söz konusu hatlar üzerinden hareket ediyor.

Yeni Projeler Yolda Bakanlık, kapasite artırımı hedefiyle bazı projelerin hızla ilerlediğini belirtiyor. Konya’da 23 kilometrelik KONYARAY Banliyö Hattı Projesi’nin kısa sürede tamamlanması, Konya Gar ile Selçuklu YHT Garı arasındaki ulaşımın 35 dakikaya kadar düşmesini sağlayacak. Böylece kara yoluyla 1 saat süren yolculuk, artık banliyö hattıyla çok daha kısa sürede tamamlanacak. Ankara’da BAŞKENTRAY’ın Yenikent’e bağlanması ve Sincan–Kazan Soda hattında 16 kilometrelik bir proje geliştirme süreci de planlanıyor.

Bu yatırımlar, şehir içi raylı sistemlerin kapasitesini artırarak büyükşehirlerdeki ulaşım ve trafik sorunlarını çözüme kavuşturmayı amaçlıyor. Raylı sistemler, kentlerin nefes almasını sağlayan, hayatı kolaylaştıran ve geniş kitlelere erişim imkanı sunan önemli bir altyapı olarak ön plana çıkıyor.