Türkiye’nin Elektrikli Otomobil Pazarı: Avrupa’da Artan İvme ve Enerji Bağımlılığındaki Değişim

Ember’in Londra merkezli analizine göre Türkiye, elektrikli otomobil satışlarında Avrupa’da dikkat çekici bir eşik aştı. Geçtiğimiz yıl Türkiye’de satılan yeni otomobillerin yaklaşık yüzde 17’si tamamen elektrikli olarak kayıtlara geçti ve bu oranla Türkiye, Avrupa Birliği genelinde yaklaşık yüzde 17 olan elektrikli araç satış payını ilk kez yakaladı. 2024 için hesaplanan bu oran ise yüzde 10 olarak öne çıktı.

2025 yılında elektrikli araç satışları yıllık bazda yaklaşık yüzde 80 artışla yaklaşık 190 bine ulaştı ve bu hacimle Türkiye, Almanya, İngiltere ve Fransa’nın ardından Avrupa’nın en büyük dördüncü elektrikli otomobil pazarını kurdu. Ayrıca Norveç, Hollanda ve Belçika gibi pazarları sollayarak Avrupa’daki önemli aktörler arasına girdi. 2023’e kıyasla 2024’te Türkiye bu sıralamada 9’uncu sıraya yükselmiş durumda; satışlardaki artış ise bu dönemde hız kazandı.

Öte yandan, trafiğe kayıtlı otomobillerin yalnızca yüzde 2’sinin elektrikli veya fosil yakıt dışı araçlardan oluşması, Türkiye’deki enerji dönüşümünün henüz tüm hızıyla devam etmediğini gösteriyor. 2024 Ocak–Kasım dönemi incelendiğinde benzin tüketimi önceki yıla göre yaklaşık yüzde 16 oranında artış gösterirken ham petrol ithalatı da yüzde 5,3 yükseldi. Bu bağlamda, elektrikli araç satışlarındaki büyüme enerji ithalatını şu an için önemli ölçüde azaltmaya yetmiyor.

Ember’in değerlendirmesine göre enerji üretiminde yenilenebilir enerji payı büyümeye devam ederken, ulaşım sektöründe elektrifikasyonun ilerlemesi enerji ithalatını azaltma açısından kritik bir rol oynuyor. Türkiye’de şu anda fosil yakıtlı santral inşa halinde bulunmazken, 2025’te devreye alınan yeni santrallerin tamamı yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşuyor. “ENERJİ İTHALATINI DÜŞÜRMEK İÇİN HAYATA GEÇİRİLMEMİŞ BÜYÜK POTANSİYEL VAR” ifadesiyle konuşan Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, iki temel sebebe vurgu yaptı: Uygun fiyatlı yerli elektrikli otomobil modellerinin piyasaya sürülmesi ve vergi politikalarının bu araçların Türkiye’de kullanımına uygun şekilde uyarlanması.

Alparslan, tüketici elektrifikasyonunun da eşlik ettiği bu süreçte, enerji ithalatını azaltmaya yönelik potansiyelin henüz yeterince hayata geçirilmediğini belirtiyor: “Elektrikli araçlar yaygınlaşıp ulaşımda elektrik kullanımına geçiş hızlandıkça, vergilendirme politikaları fiyatları dengede tutmalı ve daha fazla yenilenebilir enerji kapasitesi devreye girmeli ki enerji ithalatında kayda değer bir azalma görülsün.”