Türkiye’de Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri: Teşvikler, Bölgesel Dağılım ve Yeni Destekler

Türkiye genelinde Ar-Ge ve tasarım merkezlerinin sayısı hızla artarken, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın raporları bu merkezlerin şehirler bazında dağılımını ve teşviklerden yararlanma süreçlerini netleştiriyor. Geçen yıl itibarıyla 58 şehirde toplam Ar-Ge merkezi sayısı 1363’e ulaşırken, tasarım merkezleri 342 olarak kayıtlara geçti. Bu gelişmeler, ülkenin yenilikçilik odaklı bir Ekonomi vizyonuna uygun olarak Ar-Ge ve inovasyonu önceliklendirme hedefini gösteriyor.

Geçen yılda 80 yeni Ar-Ge merkezi belgesi düzenlendi; böylece faaliyette olan Ar-Ge merkezleri sayısı 1363’e çıktı ve Ar-Ge merkezi olan şehirlerin sayısı 58’e yükseldi. Bölgesel yayılım, 12 bin 408 firma ile faaliyet gösteren teknoloji geliştirme bölgelerinin (TGB) toplam sayısına da yansıdı. Bakanlık, Ar-Ge ve tasarım merkezlerinin güçlendirilmesiyle sanayinin kendi teknolojilerini geliştirme kapasitesini artırmayı amaçlıyor.

24 yeni tasarım merkezi belgesi ile tasarım merkezleri ülke genelinde 28 şehre yayıldı ve toplam faaliyet gösteren tasarım merkezi sayısı 342’ye ulaştı. Ayrıca, yıl içinde ilan edilen 8 bölgeyle birlikte TGB sayısı 113’e yükseldi; bunlardan 4 bölge faaliyete geçti. Bu süreçte TGB’lerdeki toplam şirket sayısı 12 bin 408 olarak belirlendi. Bu dinamik yapı, Ar-Ge ve tasarım programlarının odak noktalarında esneklik ve yayılım sağlıyor.

GO Girişim Ofisi ve ekosistem desteği kapsamında girişimlere yönelik mekan desteği, mentörlük ve danışmanlık yanında strateji geliştirme, finansmana erişim ve küreselleşme adımları gibi hizmetler sunuluyor. Yeni uygulama ile girişim ofisi sayısı 104’e çıktı. Ayrıca Kümelenme Destek Programı’nın 4’üncü Çağrısı kapsamında 19 lokomotif sektörü için iş planlarının rekabetçilik ve yenilikçilik odaklı uygulanabilirliği değerlendiriliyor. Bu çerçevede 729 firma, 23 üniversite, 25 TGB, 4 OSB, 9 araştırma kurumu, 10 oda/borsa ve diğer pek çok kurumdan oluşan geniş bir ekosistem destekleniyor.

Çeşitli vergi avantajları ile Ar-Ge Merkezi ve tasarım merkezleri, yatırım ve operasyon süreçlerinde önemli indirimlerden faydalanabiliyor. Ar-Ge merkezleri, istihdam ettirdikleri en az 15 tam zamanlı Ar-Ge personeliyle, vergi indiriminden faydalanabiliyor ve Kurumlar Vergisi matrahından harcamalarının tamamını düşebiliyor. Gelir vergisi stopajı teşviki, sigorta primi desteği, damga vergisi istisnası, gümrük vergisi istisnası ve Yeni Makine/Teçhizat alımları için Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası gibi çeşitli destekler, merkezlerin maliyetlerini azaltıyor ve yenilikçi projelerin hayata geçmesini kolaylaştırıyor.