Türkiye-İsrail-BAE-Rutundaki Bölgesel İş Birliği ve Etiyopya Arabuluculuğu Girişimi

İsrail’in bölgesel yayılmacılığına karşı ABD’nin İran’a yönelik olası müdahale tehditleri, Türkiye ile Orta Doğu ülkeleri arasında yeni bir iş birliği dalgasını tetiklerken, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bölgesel sahiplenme yaklaşımı doğrultusunda iki tur ziyaret öncesi yoğun diplomatik temaslar sürüyor. Şubat ayında Suudi Arabistan ve Mısır ile yapılan temaslar kapsamında atılan adımlar, Filistin ve Suriye başta olmak üzere güncel konular üzerinde yakın istişarelere zemin hazırladı. Erdoğan, bölge ülkelerinden önemli bir konukla temaslarını sürdürdüğü bir dönemde Ürdün Kralı 2. Abdullah ile İstanbul’da bir görüşme gerçekleştirdi.

Yeni turun ilk durağı olarak Birleşik Arap Emirlikleri gösterilirken, BAE ziyareti son dakikada ertelendi. Dün akşam Erdoğan, BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan ile telefonda görüştü ve iki ülke arasındaki iş birliğinin derinleşmesine yönelik adımları ele aldı. İki lider, planlanan yeni görüşmenin en kısa sürede yapılacağını teyit ettiler; ayrıca ilişkilerin güçlendirilmesi yönündeki kararlılık vurgulandı. En son Şubat 2024’te BAE’ye, Temmuz 2025’te ise Al Nahyan’a Türkiye ziyaretinin gerçekleştiği hatırlatıldı. 2023 yılında Ankara’da yapılan Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey’in ilk toplantısı ise bu ortaklığı daha da pekiştirmeyi hedefledi.

Barış ve arabuluculuk alanında önemli adımlar Erdoğan, 17 Şubat’ta Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali’nin davetiyle Addis Ababa’da temaslarda bulunacak. Ziyarette Somaliland konusunun da masaya yatırılması öngörülüyor. Aralık 2024’te Ankara’da imzalanan “Ankara Bildirisi” ile Somali ile Etiyopya arasındaki Somaliland kaynaklı krizin çözümü için yeni bir çerçeve oluşturulmuştu. Görüşme sonrasında Erdoğan ve Etiyopya ile Somali’nin liderleri Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde ortak basın toplantısı düzenleyerek bölge için barışçı bir başlangıç mesajı verdiler. Etiyopya ile Mısır arasındaki Hedasi Barajı sorununu da bu ziyaretin gündemine alması bekleniyor ve Erdoğan’ın arabuluculuk rolü üstlenmesi ihtimali konuşuluyor.

Ekonomik iş birliği potansiyeliSET A’dan Afrika uzmanı Tunç Demirtaş, Erdoğan’ın Etiyopya ziyaretiyle ilişkilerin ekonomik boyutunun güçlendirilmesini beklediklerini belirtti. Ziyaatin Afrika Boynuzu’nda kilit bir konuma sahip olan Etiyopya için stratejik önem taşıdığını ifade eden Demirtaş, Türkiye’nin Etiyopya’daki yatırımlarının Çin’den sonra en yüksek hacimde olduğuna dikkat çekti. Bu durum, karşılıklı ticaret ve yatırımların daha da artması yönünde olumlu bir sinyal olarak değerlendiriliyor.