MÜYORBİR’in Perspektifi: Dijital Platformlar, Telif Hakları ve Yapay Zeka Tartışması

Melisa Vardal ve MÜYORBİR Yönetimi, dijital platformların müzik ekonomisini dönüştürdüğü süreçte sanatçılar için doğan zorlukları ve çözüm yollarını değerlendirdi. Platformların müziği dünya geneline taşıması sevindirici olsa da gelir dağılımındaki dengesizlikler, hesaplama hataları ve bot hesapları nedeniyle eserlerin fark edilmesi giderek güçleşiyor. Dünya çapında nadiren elde edilen abonelik gelirleriyle Türkiye’nin son dört ülkeden biri olması, üreticilerin yatırım yapmasını engelliyor. Buna karşın bu durumun süreceğini sansayan bir öngörüye sahip değiliz; değişim kaçınılmaz.

İcracı sanatçılar için bugün en temel sorunlar olarak belirlenen gelir adaletsizliği, sosyal güvencesizlik ve örgütlenme eksikliği, aslında bir algı meselesi olarak da öne çıkıyor. Sahanda görünen emek uzun yıllar süren yoğun disiplin ve çalışma gerektiriyor; bu gerçeğin yeterince görünür kılınması, sorunların çözümüne giden ilk adım olacak.

Yıllık hedefler ve küresel bağlam— MÜYORBİR’in 26. yılı, tarihsel bir döneme damga vuruyor. 2000’de kurulan birlik, bugün Türkiye’nin önde gelen yorumcularını kapsayan geniş bir ailenin parçası. Yorumcu haklarını hem ülke içinde hem de uluslararası alanda takip etme kapasitesine sahip olduk; SCAPR ve AEPO ARTIS üyeliklerimizin kabulü ile yurt dışı hak edişlerini PPL aracılığıyla elde ettik. “İzinsiz kullanımı engelleyeceğiz” ifadesiyle ilerleyen süreçte yapay zeka ile üretilen eserlerde de haklarımızı savunacağımızı vurguluyoruz.

Yapay zekâ tartışması— Yapay zekâ ile üretilen eserlere özgünlük atfetmek mümkün değil; sistem, mevcut eserlere ait öğeleri yeniden bir araya getiriyor. Bu durum bizi, hangi melodiyi yahut sesi hatırlattığı sorularıyla yüzleşmeye zorluyor. Ancak her alanda olduğu gibi müzik alanında da izinsiz kullanımlara karşı önlemler alacağız ve gerekirse hukuki yollara başvuracağız. Yine de tepkimiz, yaratıcı süreçlerin haklarını korumaya dönük kararlı bir tutumdur.