MMX Göreviyle Phobos’tan Örnek Toplama ve Dünya’ya Taşıma Planı

JAXA, Mars’ın uydusu Phobos’a uzay aracını yönlendirecek ve burada toplanan örnekleri Dünya’ya getirecek olan Martian Moons eXploration (MMX) görevi için çalışmalarını sürdürüyor. Proje, 20 Ekim’de fırlatma aşamasına geçecek ve uzay aracının Mars’a varış sürecinin yaklaşık bir yıl, sonrasında ise üç yıl boyunca Phobos ile çevresini incelemesi planlanıyor. Görevin hedefi, 2031 yılında Dünya’ya dönerek Phobos’tan en az 10 gram malzeme getirmek olarak belirlenmiş durumda.”

“Phobos’a iniş sırasında kararlar uzaktan komutla iletilemez, çünkü Dünya ile araç arasındaki iletişim gecikmesi (yaklaşık 20 dakika) nedeniyle gerçek zamanlı müdahale mümkün değil,” ifadesiyle MMX’in iniş sürecinin bir kısmını kendi kendine yönetmesi gerektiği ortaya konuyor. Uydunun yüzeyine yaklaşırken, önceden hazırlanan arazi ve krater haritalarıyla karşılaştırma yapan sistemler, 300 metre yaklaşım sonrası yüzey güvenliğini kendi başına değerlendiriyor. Gerekirse iniş bölgesini değiştirmek ya da riskli durumda yükselmek üzere devreye girebiliyor.

Proje kapsamında Fransız ve Alman uzay ajanslarının geliştirdiği IDEFIX adlı küçük keşif aracı da Phobos’a eşlik edecek. Yaklaşık 100 gün boyunca yüzeyi inceleyen rover, ana araç inişinden önce çevre koşulları hakkında veri sunacak ve planlara temel teşkil edecek bilgiler sağlayacak.

MMX, yüzeyden robota benzer bir kol aracılığıyla örnek toplar ve ayrıca yüzeydeki ince tozu toplamak için NASA’nın geliştirdiği bir nitrojen gazı sistemi kullanacak. Orta vadeli hedef, Phobos’tan elde edilecek materyalin, Mars’ın uydusu Deimos ile oluşum süreçlerine dair önemli ipuçları sunmasıdır. Bilim insanlarına göre bu iki uydu, Mars’a çarpan devasa bir gök cismi sonrası ortaya çıkmış maddelerden veya Mars’ın daha sonra yakaladığı asteroitlerden oluşmuş olabilir.

Çalışmalar, Phobos’ta Mars’a ait materyallerin uzaya savrulmuş olabileceğini de gösteriyor. MMX’in toplanacak malzemenin yaklaşık olarak %0.1’inin Mars kökenli olabileceği öngörülüyor. Projenin toplam maliyetinin yaklaşık 345 milyon dolar civarında olması bekleniyor ve Japonya’nın 28 yıl aradan sonraki ilk Mars görevi olarak öne çıkıyor. Bu girişim, otonom navigasyon, iniş ve örnek geri getirme teknolojilerinin daha ileri seviyeye taşınmasına olanak tanıyacak ve gelecekteki Mars programları için değerli bir deneyim sunacak.