İstanbul’da Hava Kirliliği: Eylül Raporuna Göre Artış ve Kaynaklar

İstanbul Teknik Üniversitesi’nin raporuna göre kentte hava kirliliği eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 artış gösterdi. Partikül madde (PM10) konsantrasyonu ortalaması metreküp başına 28.38 mikrogramdan 29.33’e çıktı. Kağıthane birinci, Sultangazi ikinci en yüksek kirlilik noktaları arasında yer aldı. İTÜ’den Prof. Dr. Hüseyin Toros, okulların açılmasıyla artan trafik yoğunluğunun hava kalitesini olumsuz etkilediğini belirtti. Yüksek basınç etkisi CNN Türk Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, İstanbul’da hava kirliliğinin şu anda orta seviyede olduğunu ifade ederek meteorolojik koşulların kirleticilerin kent üzerindeki etkisini artırabildiğini söyledi. İklim koşulları ve inversiyon ile kirleticilerin yere yakın seviyelerde birikmesi olasıdır. Şen, İstanbul’da şu anda azot dioksitlerin araçlardan kaynaklandığını ve bir inversiyon tabakasının yerden yükselen kirletici yükünü etkilediğini belirtti. Hava kirliliğinin temel üç kaynağı olarak ulaşım, konutların ısınması ve sanayiyi işaret eden Şen, deniz, kara yolu ve hava trafiğinin birleşik etkileriyle kirliliğin arttığını ifade etti. Gökdelenler ve rüzgar akışı Şen, İstanbul’un çarpık kentleşmesinin rüzgar hareketlerini zorlaştırdığını vurguladı. Kuzeydoğu yönünde yükselen Levent, Maslak ve Ayazağa gibi bölgelerdeki gökdelenler havayı kesiyor ve kirleticileri aşağı yönde yoğunlaştırıyor. Bu durum, rüzgar koridorlarının oluşmamasıyla şehir genelindeki hava kalitesini etkileyebiliyor. Örneğin Manhattan’daki bazı kentleşme düzenlemeleri benzeri bir yaklaşım İstanbul’da uygulanmadığı için farklı sonuçlar doğuruyor. Maskeler ve korunma Prof. Dr. Onhan Şen, vatandaşların Ulusal Hava Kalitesi İzleme Merkezi üzerinden güncel seviyeleri takip edebileceğini hatırlattı. Özellikle astım ve bronşit hastalarının yoğun kirlilik dönemlerinde dikkatli olması gerektiğini belirtti. Uygulanan öneri olarak sabah ve akşam saatlerinde maske kullanımı önerildi; mümkünse N95 maskesi tercih edilmeli, bulunamazsa pandemide kullanılan günlük maskeler de yeterli sayılabilir.