Küresel Enerji Piyasalarında Orwellian Denge: Boğaz Krizi ve Enerji Tiyatrosu

Boğazdaki aksaklık, petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık beşte birini etkileyerek küresel enerji arzında kaygıları artırdı. Bölgesel tedarik zincirinin yavaşlaması, piyasalarda güven arayışını tetikledi ve petrol ile gaz fiyatlarında yeniden bir ivme oluşmasına yol açtı.

Katar’dan gelen açıklamalar, Körfez ülkelerinin petrol ve gaz üretimini durdurabilecekleri yönünde endişeleri artırdı ve bu durum fiyatları hızla yukarı taşıdı. Brent petrol son aylarda görülen en yüksek seviyelere yaklaşırken, WTI de belirgin bir yükseliş kaydetti.

29 Şubat’a doğru Brent ve WTI’nin yükselişi, özellikle 2–3 Mart haftasında hissedilen transport ve üretim riskleriyle desteklendi. Brent, hafta sonunda yaklaşık %16,2 artışla 90,83 dolar/varile ulaştı ve Ekim 2023’ten bu yana en yüksek kapanışını gördü; saldırı öncesine göre yaklaşık %24,4 artış kaydetti. WTI ise yaklaşık %24,6 artışla 88,89 dolara çıktı ve yaklaşık 29 ayın zirvesine yükseldi.

Gaz ve kömür fiyatlarında da sert yükselişler görülüyor Avrupa’nın en likit doğal gaz ticaret noktası olan TTF’de Nisan vadeli kontratlar, 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,96 avrodan kapandı; 2 Mart haftasına girildiğinde %19,9 artışla 53,38 avro oldu ve böylece fiyatlar saldırı öncesine göre yaklaşık %70 arttı. Kömür tarafında da benzer bir hareket yaşandı: Newcastle kömürü 27 Şubat’ta 116,90 dolardan kapanırken, 2 Mart haftasında %6,3 artışla 133,80 dolar seviyesine çıktı ve saldırı öncesiyle karşılaştırıldığında %10’un üzerinde değer kazandı.

Petrol akışında günlük yaklaşık 19,5 milyon varillik bir kesinti kaydediliyor Uzmanlar, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol geçişinin azalmasıyla Körfez bölgesinde günlük 15 milyon varil ham petrol ve 4,5 milyon varil rafine ürün akışının fiilen durduğunu belirtiyor. Bu hacimdeki gaz ve petrol arzı kaybı, küresel talebe karşı ciddi bir arz şoku yaratıyor. İhracat aksadığı için bazı ham petrol stokları hem karada hem de denizde depolanmaya başlandı. Irak’ın günlük üretiminin en az dörtte birinin durdurulmuş olması da bu tabloya ekleniyor. Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın depolama kapasitesi sınırlı olduğu için bu stok sorununu karşılamakta zorluk yaşıyor.

Yaklaşık 110 milyar metreküplük gaz arzı tehdit altında Geçen yıl Hürmüz Boğazı’ndan 112 milyar metreküpün üzerinde LNG ihraç edildi; bu, küresel LNG ticaretinin yaklaşık beşte dördünü oluşturmaktadır. Sevkiyatların yaklaşık %90’ının Asya’ya yöneldiği belirtilirken boğazın kapanması küresel piyasaları yaklaşık 110 milyar metreküp gaz açısından mahrum bırakıyor. Avrupa’da ise doğalgaz depoları düşük dolulukta seyrediyor. Gas Infrastructure Europe verilerine göre AB genelinde depolardaki doluluk oranı yaklaşık %29,9 seviyesinde bulunuyor.