İran’da İnternet Kesintileri: Tarihi Seviyede Geniş Kapsamlı Engel ve Uluslararası Yankılar

İran genelinde süregelen kitlesel protestolarla birlikte mevcut internet kesintisi, nüfusun büyük bir kısmını etkileyen uzun vadeli bir blokaja dönüşmüş durumda. Yetkililere göre ülke nüfusunun 92 milyondan fazlası bir haftadan uzun süredir internete erişemiyor; bu da tarihin en uzun kesinti dönemlerinden biri olarak kayda geçiyor.

NetBlocks araştırma direktörü Isik Mater, kesintinin şu an 170 saati aştığını belirtiyor ve geçmişte 2019’da yaklaşık 163 saat ile 2025’de 160 saat süren kesintileri geride bıraktığını ifade ediyor. Küresel çerçevede bakıldığında, İran’daki bu kesinti 2021’de Sudan’da ve 2024’te Moritanya’daki uzun süreli kesintilerin ardından dünyanın en uzun üçüncü internet kesintisi unvanını taşıyor.

Mater, TechCrunch’a yaptığı açıklamada, kesintilerin özellikle önemli bir kullanıcı kitlesini etkilediğini vurgulayarak, “Gözlemlediğimiz en kapsamlı ve sıkı uygulanan internet kesintilerinden biri” diye ekliyor. PROTESTOLAR DEVAM EDİYOR ve 8 Ocak’ta başlatılan kesinti, İran Dışişleri Bakanlığı gibi devlet kurumlarını dahi çevrimdışı bırakmış durumda. Ancak son günlerde bazı kamu kurumları, bankacılık altyapıları ve akaryakıt istasyonlarındaki ödeme sistemleri kısmen yeniden erişime açılmış olsa da halkın büyük kısmı hâlâ internetten kopuk durumda.

Gelen bilgiler, ülkeye kaçak yollarla sokulan Starlink terminalleriyle bağlanmaya çalışan İranlıların sayısının belirsiz olduğunu gösteriyor. 2022 yılında Biden yönetimi, İran’a yönelik yaptırımlar içinde internet özgürlüğünü destekleyecek bir istisna sağlayarak Starlink kullanımını geçici olarak kolaylaştırmış olsa da daha sonra cihazları yasadışı ilan ederek bazı bölgelerde sinyal karartmaları ve terminallere el koyma uygulamalarını sürdürüyor.

Bu süreçte uluslararası gerilim de yükseliyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran güvenlik güçlerinin şiddetini sürdürmesi halinde askeri müdahale ihtimalini gündemde tutuyor ve Orta Doğu’daki ABD varlığını güçlendirdiğini açıkladı. Bölgedeki gerilimle paralel olarak Birleşik Krallık, Tahran’daki büyükelçiliğini kapatarak personelini tahliye etti; İran ise hava sahasını geçici olarak kapattı.