İran’da Ateşlenen Füzeler ve Türkiye-İran Gerilimi: Bölgesel Gelişmeler ve Yetkili Açıklamaları

Türkiye, İran’dan atılan üç balistik füze nedeniyle önleyici savunma önlemlerini güçlendirdi ve olayların tüm yönlerini aydınlatmaya yönelik diplomatik temasları sürdürdü. Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO savunma unsurları, önceki füzelerde olduğu gibi bu sefer de hedef alınan tehditleri etkisiz hale getirdi. Türkiye, gerilimin düşmesi için kararlı bir diyalog planı izliyor ve olayların tüm boyutlarını açıklığa kavuşturmak amacıyla ilgili taraflarla temaslarını sürdürüyor.

İlk füze, 4 Mart günü Türkiye’ye yönelik olarak İran tarafından fırlatıldı ve Doğu Akdeniz’de görev yapan NATO destroyeri tarafından SM-3 tipi hava savunma füzesinin atmosfer üst tabakalarında etkisiz hâle getirildi. 9 Mart’ta belirlenen ikinci füze ise Gaziantep Şahinbey semalarında düşürüldü. Bu iki olayın ardından gece yarısı Adana çevresinde görülen parlak cisimler, sosyal medyada heyecan oluşturdu; ancak yapılan incelemeler, bunların imha anı değil, parçaların atmosferde yanmasıyla oluşan görüntüler olduğunu gösterdi. Parçaların hâlâ incelenmesi sürüyor ve herhangi bir bulgu rapor edilmedi.

Milli Savunma Bakanlığı, 3. füzeyle ilgili yaptığı açıklamada: “İran’dan atılan ve Türkiye hava sahasına giren balistik mühimmat, Doğu Akdeniz’deki NATO savunma unsurları tarafından etkisiz hâle getirilmiştir. Ülke güvenliği ve hava sahasına yönelen her tür tehdide karşı gerekli tedbirler kararlılıkla alınmakta, olayın tüm yönleriyle aydınlatılması amacıyla ilgili ülke ile görüşmeler sürmektedir.”

İran’ın tepkisi ve açıklamaları İranlı yetkililer, Türkiye’ye karşı herhangi bir füze atılmadığını savunuyor ve bu konuda ABD ile İsrail kaynaklı bir provokasyon olabileceğini, ilişkileri bozma amacı taşıdığını belirtiyor. Ankara’da da İran’a yönelik savunmalar ve karşı açıklamalar yineleniyor; Türkiye’nin milli egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterildiğini vurgulayan açıklamalar dikkat çekiyor.

İran Büyükelçisi Habibollahzadeh’in değerlendirmesi Habibollahzadeh, Türkiye’nin tereddüt ve kaygılarını gidermeye yönelik iş birliği çağrısında bulundu. Diplomatik kanalları aktif tutarak, olayın taraflar arasında çözülmesi için teknik bir ekip kurulması ve konunun kapsamlı bir şekilde incelenmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, 3. taraf aktörlerinin bu gerilimi arttırmaması gerektiğini belirtti ve dostça ilişkilere zarar vermemek için adımlar atılmasını istedi.

Arka planda Arakçi’nin görüşmeleri Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin Türkiye ile yaptığı görüşmede, Türkiye hava sahasına yönelen füzelerin İran kaynaklı olmadığını ifade ettiği, konunun geniş çaplı bir araştırmayla değerlendirileceğini söylediği belirtiliyor. Ancak radar verileri, tüm olaylarda balistik mühimmatın İran’dan ateşlendiğini gösteriyor. Bölgede mozaik savunma yapısının bulunduğu ve bazı komutanların savaş başlarda inisiyatif alarak kararlar alabildiği iddiaları da gündeme geliyor. Üç füzeden üçünün hedefinin Adana yönünde olması, İncirlik üssünün olası hedef olduğu yönündeki tartışmaları güçlendirdi.