Haldun Dormen: Yaşama Sanata Adadığı Yılların Ardından Gelen Veda

Bir süredir sağlık sorunlarıyla mücadele eden, hastanede tedavisi süren ve entübe edilen usta sanatçı Haldun Dormen’in vefatı üzüntüyle karşılandı. 97 yaşında hayata gözlerini yuman Dormen’in oğlu Ömer Dormen, paylaşımında babasının ebediyete uğurlanmasının tarifsiz üzüntüsünü belirtti: “Sevgili babam Haldun Dormen’i ebediyete uğurlamanın tarifsiz üzüntüsü içindeyim.”

1950’lerden itibaren Türkiye’de tiyatronun öncü isimlerinden biri olan Dormen, sahne ve ekranlarda izler bıraktı. 1928 yılında Mersin’de doğan sanatçı, Galatasaray Lisesi ve Robert Kolej’de eğitim aldıktan sonra ABD’de tiyatro eğitimi tamamladı ve Yale’de yüksek lisans yaptı. Türkiye’ye döndüğünde Muhsin Ertuğrul’un yönettiği Cinayet Var ile profesyonel tiyatro yaşamına adım attı; kısa süreli iş birliğinin ardından kendi tiyatrolarını kurmaya karar verdi.

1955’te Cep Tiyatrosu’nu, 1957’de ise Dormen Tiyatrosu’nu kurdu. Dönemin genç yeteneklerinden Tuncay Çavdar, İlhan İskender, Erol Günaydın ve daha birçok isim Dormen’in kuruluşlarıyla sahneye çıktı ve yetişti. “Sokak Kızı İrma”, “Oliver”, “Bit Yeniği”, “Yaygara 70” ve “İstanbul Masalı” gibi oyunlar bu dönemde seyirciyle buluştu. 1962’de Ses Tiyatrosu’na taşınan Dormen Tiyatrosu, on yıl boyunca aynı mekanda izleyicileriyle buluştu ve vodvil ile müzikal türlerinde yeni bir dönem başlattı.

Dönemin ödüllü başarıları Dormen, Cep ve Dormen Tiyatrosu’nda toplam 75 oyun yönetti ve 81 oyunda görev aldı. 1960’ların sonunda sinema dünyasına da adım atan Dormen, “Bozuk Düzen” ile Antalya Altın Portakal Festivali’nde En İyi Film seçilmesini sağladı ve “Güzel Bir Gün İçin” ile benzer başarılara imza attı.

1979’a kadar farklı görevlerle sanatın pek çok dalında etkin olan Dormen, 1972’de Dormen Tiyatrosu’nun kapanmasının ardından 1983’te yeniden tiyatrosunu kurdu. “Hangisi Karısı”, “Kaç Baba Kaç”, “Çılgın Sonbahar” gibi oyunlarla yeniden sahneye çıkan Dormen’in yetiştirdiği isimler arasında Ayça Bingöl, Cem Davran, Halit Ergenç ve Emre Altuğ gibi pek çok önemli figür bulunuyor. Lüküs Hayat gibi eserler İstanbul Şehir Tiyatroları’nda 30 yıl kapalı gişe oynadı. 2002’de Dormen Tiyatrosu ekonomik kriz nedeniyle kapandıysa da Dormen, 2000’lerin başında Kibarlık Budalası ve Müfettiş gibi oyunlarla tiyatroseverlerle buluşmaya devam etti.

Dormen’in televizyon dünyasındaki varlığı da etkileyiciydi. TRT’de “Kamera Arkası” programını sunan sanatçı, yurt dışı gelişmeleri aktardı; Katharine Hepburn ile söyleşiler yaptı. Dizilerde de boy gösteren Dormen, 2000’li yıllarda Dadı dizisindeki Uşak Pertev rolüyle yeni kuşakların beğenisini kazandı. Ayrıca beş kitap ve 12 oyun kaleme alarak sanat dünyasına kalıcı bir miras bıraktı: Sürç-ü Lisan Ettikse, Antrakt, İkinci Perde, Nerede Kalmıştık ve Kantocu adlarını taşıyan eserler bunlar.

Yaşamı boyunca sanata adadığı yol Dormen, 1998’de Kültür Bakanlığı tarafından Devlet Sanatçısı unvanı ile onurlandırıldı ve 72 yıllık sanatsal yolculuğu geçen sene görkemli bir törenle kutlandı. Ayrıca 2022’de, onun sahneye kattığı değerleri hatırlatan belgesele “Yaparsın Şekerim” adıyla konu edildi. Adı, ebediyen yaşayan ve sanatla dolu bir yaşamı simgeleyen Haldun Dormen, sahnede ve yetiştirdiği kuşaklarda hayat bulmaya devam edecek.

Sanat camiası ve kamu kurumları Hazine ve turizm politikalarının aktörü olarak Türk tiyatrosuna yön veren Dormen’in kaybı, sanat dünyasında derin bir boşluk yarattı. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları ve birçok sanat kuruşu, Dormen’in mirasını yücelterek başsağlığı mesajları yayımladı. Söz konusu mesajlarda, Türk tiyatrosunun yaşayan duayeni olarak anılan Dormen’e saygı ve minnet dile getirildi; ailesine ve sevenlerine sabır dilendi.