Erzincan Depremleri Üzerine Güncel Değerlendirme: Yedisu Segmenti ve Zemin Etkileri

6 Şubat Türkiye’nin deprem geçmişini bir kez daha hatırlatırken Erzincan’daki sarsıntılar, uzun süredir deprem gündeminde olan kent için bir kez daha riskleri hatırlatıyor. Erzincan’da saatler 14.16’yı gösterdiğinde hissedilen titreşimler, bölgenin sismik boşluklar konusunda dikkat çekmesini sağladı. Kandilli Rasathanesi’nin ölçümlerine göre 5 büyüklüğündeki deprem, Yedisu Fayı’na atıfta bulunularak, sismik空lukların neden olduğu endişeleri bir kez daha gündeme taşıdı. Son 125 yılda bu şehir üç büyük depremle yüzleşti ve her seferinde binlerce kişi evsiz kaldı; toplam can kaybı 34 bin 776’ya ulaştı. 1939 tarihli Erzincan depremi, ülkenin en büyüğü olarak kayda geçti ve 7.9 büyüklüğündeydi; bunun ardından 1983 ve 1992 depremleri aletsel dönemde kayıt altına alındı. “6 Şubat 2026’daki sarsıntı Erzincan’ın deprem geçmişiyle ne ifade ediyor?” diye sorulduğunda, Doç. Dr. Bülent Özmen bu soruyu ayrıntılı biçimde yanıtladı. Milliyet.com.tr için bölgenin deprem geçmişini ve bugün için çıkarsımları aktardı. “ŞEHRE SARAN 3 KIRMIZI HAT VAR! ‘1784’ten beri sismik boşluk” ifadesi, Kemah çevresinde dört bir yandan etkili olan fay radyasyonunun daha belirgin olduğunu gösteriyor. 6 Şubat Depremleri’nin üst merkezinin çevresinde ve Kemah ile çevresindeki Divriği, Ovacık ve KAF sınırlarında oluşan fay zincirleri dikkat çekiyor.

Yerel saat 06.22’de meydana gelen 5.6 büyüklüğündeki deprem, bölgeye birkaç kilometre mesafede bulunan Cengerli-Refahiye’ye kadar uzanan hat üzerinde hissedildi. Depremin artçıları, yaklaşık 23 adet olarak ölçüldü ve bölge halkı arasında paniğe yol açtı. Erzincan’daki geçmiş depremlerin kronolojisi şu şekilde özetlenebilir: 1930 Kemah-Erzincan (5.6), 1939 Tercan-Erzincan (5.6), 1939 Erzincan Depremi (7.9), 1941 Erzincan (5.9), 1978 Üzümlü-Erzincan (5.9), 1980 Tercan-Erzincan (4.7), 1983 Çayırlı-Tercan (5.0), 1992 Erzincan (6.8) ve 2011 (5.6).

Yedisu Segmenti’nin potansiyeli hakkında Özmen, Kuzey Anadolu Fayı üzerinde olan Erzincan havzasının içinde yer alan kırılmaları işaret ederken, bölgenin asıl korkulan noktası olarak Yedisu Segmenti’ni gösteriyor. Bu segment 1784’ten beri büyük deprem üretmemiş durumda ve sismik boşluk olarak kabul ediliyor; bu da gelecekte daha büyük bir deprem ihtimalinin giderek artmasına yol açıyor.

Depremin üst merkezinde diri fay haritalandırılmamış olabilir; Kemah güçlü faylar arasında konumlanmış olsa da, deprem doğrudan yüzey kırığı oluşturmaz. Bu tür büyüklükteki depremler genelde yüzeyde net kırıklar bırakmaz ve bu nedenle etki geniş bir alana yayılır. Depremin ardından 112 Acil Hattı’na ulaşan bir olumsuzluk bildirimi paylaşılmadı ve merkezdeki yönelimler ikincil faylar üzerinden açıklanabildi.

Zemin ve şehir yapısı konusundaki değerlendirme de yine kritik. Erzincan, alüvyal ova üzerinde kurulu bir kent olduğundan, zemin özellikleri deprem şiddetinin hissedilirliğini ve potansiyel hasar yoğunluğunu etkiliyor. Özmen’in deyimiyle Türkiye’nin deprem tehlikesi en yüksek illerinden biri olan bu bölgede orta büyüklükte depremler de önemli rol oynayabiliyor. 6 Şubat 2026 sonrası için yakın zamanda daha büyük bir depremin beklenmediğini söylemek mümkün olsa da bu büyüklükteki artçıların olabileceği uyarısı da önemli bir bulgu olarak kalıyor.