Bursa’daki 600 Yıllık Havuzun Restorasyonunda Yeni Bulgular ve Süreç

Bursa’da, 15. yüzyılın sonlarına uzanan bir geçmişe sahip olan caminin restorasyonu, ocak ayında başlatılan kazı ve incelemelerle sürecek şekilde yeniden şekillendi. Ziyaretçiler ve uzmanlar, caminin iç mekânında 8gen planda bir havuz ile karşılaştıklarında, bu yapının süslemek ve akustik dengeleri korumak amacıyla tasarlandığını düşündü. Uzmanlar, havuzun iç yüzeylerinde sergilenen çini ve mermerin büyük bir uyum içinde kullanıldığını belirtti. “Bilinçli olarak kapatıldığı izlenimi taşıdığımız bu bölüm, restorasyon öncesinde net olarak görünür değildi,” ifadesi, projenin sorumluları tarafından dillendirildi ve havuzun yeniden ortaya çıkarılma süreciyle ilgili ayrıntılar paylaşıldı.

Restorasyon işlerinden sorumlu yönetici Selim Haşlak, ekip çalışmalarına 19 Ocak’ta başladıklarını ve ramazan öncesinde havuzun esas hatlarıyla belirginleştiğini belirtti. Havuzun sekizgen planı, köşelerin çini bordürlerle vurgulanması ve zemindeki parçaların dikkat çekmesi üzerine öne çıktı. “Bu havuz, süreç içinde bilerek kapatıldığı kanaatine varıyoruz,” mesajı, çalışmaların odak noktalarından biri olarak vurgulandı. Ayrıca Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na iletilen raporlar doğrultusunda havuzun ihya edilerek yeniden inşa edilmesi planı masada.

Üniversitelerden gelen akademik incelemeler, caminin iç yapısının bir süs havuzu niteliğinde olduğuna işaret ederken, havuzun sağ ve sol taraflarda bulunan tabhane adı verilen bölümlerde sohbet amaçlı bir arayışa hizmet ettiği belirtildi. Seyyahlar ve dervişlerin mekânında gerçekleştirilen konuşmaların ibadet alanı olan harim bölümüne etkisini azaltmak için akustik bir tedbir olarak havuz yapısının düşünüldüğü ifade edildi. Ayrıca dışarıda yer alan şadırvanın rolüne dair yorumlar da havuzun ana fonksiyonunu destekler nitelikteydi.

Havuz çevresinde görülen mermer ve çini parçaları, caminin harim bölümündeki çinilerle uyum içinde olduğuna işaret ederken, dönemin aynı çinileriyle benzerlik kuruldu. Genelde turkuaz tonlarının hâkim olduğu bu çiniler, havuzun görsel etkisini güçlendiriyor. Drenaj hattında sürdürülen çalışmalar, caminin altında doğudan batıya ve kuzeyden güneye uzanan kanalların izini sürüyor. Bu kanalların amacı hâlen netleşmese de, havalandırma, ısıtma veya temel yapı sistemine ilişkin farklı ihtimaller gündemde. Çalışmalar, bu nadir bulunan keşfin caminin temel kısmında ve duvarlarında yeni veriler sunabileceğini düşündürüyor.

İmam Muhammed Lütfi Taşci, caminin ibadete açılmasının 600. yılına denk gelen restorasyon sürecinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, havuzun 600 yıllık geçmişinin gün ışığına çıkmasının gurur verici olduğunu belirtti. Taşci, çalışmalara emeği geçen herkese teşekkür ederken, tarihimiz ve Bursa’nın hafızasında yeni bir sayfanın açıldığını kaydetti.