AB EES: Dijital Sınır Kontrolünün Evrimi ve Türkiye İçin Yansımaları

Giriş-Çıkış Sistemi (EES) olarak bilinen dijital sınır kontrol mekanizması, AB sınırlarında uygulanmaya başlandı. Bu sistemle artık AB ülkelerine giriş için yüz taraması ve parmak izi gibi biyometrik verilerin sunulması zorunlu hale geldi. Toplanan veriler, EES’i kullanan ülkelerin sınır, vize ve göçmenlik yetkililerinin yanı sıra kolluk kuvvetleri ve Europol’e adli amaçlarla iletilebilecek ve AB içinde veya dışında bulunan üçüncü ülkelerle paylaşılabilir.

Birlik, bu sayede ziyaretçilere hızlı ve kendin-yönetimli işlem seçenekleri sunmayı hedefliyor. Pasaportdaki bilgilerle eşleşen veriler ve her giriş-çıkışın tarihi ile yeri kaydedilecek; ayrıca yüz görüntüsü ve parmak izi bilgilerinin toplanması, verilerin 10 Nisan 2026 itibarıyla tam olarak uygulanmasını sağlayacak. Verilerin AB ülkelerinin güvenliğini artıracak şekilde işlenmesiyle, sınır geçişlerinde olanaklar hızlanırken, bazı durumlarda vatandaşların girişlerinde kısıtlamalar da söz konusu olabilecek.

Bilgi paylaşımı konusunda net olan şu ki, toplanan biyometrik veriler yalnızca gerekli merciler tarafından kullanılacak ve belirli adli amaçlar için paylaşılabilir. Ayrıca talep halinde, Türk vatandaşları verilerinin düzeltilmesi, silinmesi veya erişim haklarına dair başvuruda bulunabilir. Avrupa makamları bu talepleri değerlendirerek karar verir; NATO veya Barış İçin Ortaklık kapsamında görev yapan personelin ise belirli muafiyetlerden yararlanması mümkündür.

Süreç ve yaptırımlar konusunda ise, yetkisiz veya izin verilen sürenin üzerinde kalınması durumunda çeşitli yaptırımlar uygulanabilir; sınır dışı edilme, para cezaları ve AB’ye giriş yasağı bunlardan bazılarıdır.

Kullanacak ülkeler arasında Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Hırvatistan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İzlanda, İtalya, Letonya, Lihtenştayn, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Hollanda, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, İspanya, İsveç ve İsviçre bulunuyor.