Ulusal Su Bilgi Sistemi ve Dijital Dönüşüm İçme Suyu Yönetiminde Yeni Dönem

Tarım ve Orman Bakanlığı, suyun sürdürülebilir kullanımı için yürütülen çalışmaları hızlandırıyor. Ulusal Su Kaynakları Coğrafi Yönetim Sistemi kapsamında yapılan analizler, içme suyu kaynaklarının CBS ortamında sayısallaştırılması ve hidrolojik verilerin üretilmesini hedefliyor. Bu çerçevede, doğal göl, baraj, gölet ve diğer depolama özellikteki durgun su kaynaklarının kayıtlara geçmesi ve kullanıcıya kadar olan süreçlerin izlenebilmesi amaçlanıyor. Kaynaktan musluğa yaklaşımıyla tasarlanan sistem, içme ve kullanma suyunun kaynaktan son kullanıcıya ulaşana kadar olan tüm adımları şeffaf biçimde takip edilebilmesini sağlayacak.

Dijital dönüşüm kapsamında Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız, sistemin içme suyu güvenliği için daha sağlam bir havza koruma altyapısı sunacağını ve kurumlar arası uyumun artacağını belirtiyor. Türkiye’de içme ve kullanma suyunun önemli bir kısmının yeraltı sularından elde edildiğini hatırlatan Yıldız, bu verilerin ve yer altı suyu izleme süreçlerinin sisteme entegre edilmesinin gerekliliğine vurgu yapıyor. Ayrıca Ulusal Su Bilgi Sistemiyle entegrasyonun da hayati olduğunu ifade ediyor. Dijital su ekosistemine entegre edilen yapay zekânın verimlilik artışı, işgücü gelişimi ve karar destek mekanizmalarıyla su yönetimini güçlendireceği öngörülüyor; bu teknoloji, gelecek yıllarda daha etkili bir rol oynayacak.

Yapay zekânın su yönetimindeki diğer yönleri konusunda Yıldız, yapay zekânın dolaylı olarak su temin altyapısına etkisini vurguluyor. 2025-2027 döneminde yapay zekâ bağlantılı veri merkezlerinin tatlı su tüketiminin yıllık olarak 300-800 milyar litre arasında olabileceği değerlendirilirken, Google gibi örneklerin 2024’te milyarlarca litre su tükettiği belirtiliyor. Kontrolsüz büyümenin bazı riskler doğurabileceğine dikkat çekilirken, teknolojik ilerleme ve dijital dönüşümle bu risklerin yönetilebilir olduğu ifade ediliyor. Türkiye’nin 2022 yılı toplam su tüketiminin 63 milyar litre olduğu ve Google’ın bu dönemde ülkenin üçte biri kadar su tüketmiş olduğuna dair veriler paylaşılmaktadır.

İstanbul’da baraj dolulukları konusunda Marmara Bölgesi için kolluk haberlerine göre, barajların doluluk oranları mevsim normallerinin altında seyrediyor. İstanbul’daki barajlar şu an yaklaşık yüzde 60 boş durumda olup, hedefler ocak ayında en az yüzde 60 doluluk, hatta yüzde 70-75 aralığında doluluk olarak belirlenmiştir. Haziran ayına yaklaşırken doluluk için kritik eşikler önem kazanıyor; temmuz-ağustos aylarında yaşanabilecek zorluklar dikkate alınmalıdır. Güncel verilere göre İstanbul’un baraj doluluk oranı dün itibarıyla yaklaşık yüzde 42.49 olarak ölçülmüştür.