Tuz Gölü Fayının Yıllık Dikey Hareketi ve Bölgesel Genişlemeye Etkisi: Zircon Çift Yaşlandırma ile Yeni Bulgular

Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Jeoloji Mendisliği Bölümü öğretim üyesi Doktor Gülin Gençoğlu Korkmaz’ın önderliğinde yürütülen TÜBİTAK projesi, Tuz Gölü fayının yılda yaklaşık 1,3 milimetre dikey yönde hareket ettiğini ve bu hareketin İç Anadolu’nun doğu-batı doğrultusunda genişlemesine katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Çalışma, fayın normal bir yapı sergilediğini ve bu doğrultuda yükselebilir veya düşebilir olan hareketin Doğu Anadolu’nun genişlemesini tetiklediğini işaret ediyor.

Dr. Korkmaz, literatürdeki farklı görüşleri bir araya getirerek fayı net bir şekilde tanımlamayı hedeflediklerini belirtiyor. “Geometrisini ve hızını doğru saptamak için bu çalışmayı hayata geçirdik. Bölgeyi seçmemizin bir başka kilit nedeni ise Hasandağı Volkanı ile komşu olması. Aktif bir volkan ve fayın birbirini tetikleyebileceği riski, daha büyük tehlikelere yol açabilir.

İlk kez zirkon çift yaşlandırma yöntemi uygulanarak, fay yüzeyinin aslında normal bir fay olduğu ve yılda yaklaşık 1,3 milimetrelik bir düşey hareket kaydedildiği kanıtlandı. Bu bulgu, doğu-batı yönünde bir genişlemenin de var olduğunu gösterdi. Çalışmanın gelecekte Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fayları ile diğer aktif bölgelerde uygulanabilirliği vurgulanıyor.

Bu teknik, zirkon çift yaşlandırma ile uranyum-kurşun, uranyum-toryum-helyum yaşlandırmalarının birlikte kullanılmasıyla elde edilen, kristalleşme ve püskürme yaşlarının eşzamanlı olarak belirlenmesini mümkün kılan son derece teknolojik ve güvenilir bir yöntemdir. Bu yaklaşım, fay yüzeylerinin geometrisini belirlemek için ilk kez kullanılmış olup, elde edilen sonuçlar işbirliği içinde yürütülen bir tarihleme sürecinin gücünü göstermektedir.

(DHA)