Türkiye’nin Dijital Dönüşüm Hamlesi: 5G Vizyonu ve Bilgi Otobanları

Haberleşme ve bilişim alanı, ülkelerin ekonomik kalkınması ve milli güvenliği için kritik bir boşluğu dolduruyor. Bakan Abdulkadir Uraloğlu, Haberleşme Sektörü Paydaşları İftar Programı’nda, bu sektörün stratejik önemini vurguladı ve yüksek hızlı bağlantı ile siber güvenliğin ülke geleceğinin anahtarı olduğunu bir kez daha dile getirdi.

1 Nisan 2026’da ilk sinyali almak üzere 5G’nin sevinçle beklenen geçişine odaklanan konuşmasında, geçmişten günümüze telekomünikasyon yolculuğunu özetledi. 1994’te başlayan analog çağdan dijital GSM’a, 2G ile sesli iletişim ve kısa mesajların, 3G ile veri odaklı çalışmalara, 4,5G ile hız artışına uzanan süreçte bugün 5G’nin ülke genelinde yaygınlaşması hedefleniyor. “32 yıllık bir serüvenin ardından, saniyede 20 gigabitlik kapasiteyle ⟨ilk sinyal⟩ için gün sayıyoruz” sözleriyle bu dönüm noktası vurgulandı.

Genişbant ve mobil abone sayılarında elde edilen ilerleme söylemindeki verilerle paylaşıldı. Fiber altyapı 657 bin kilometreye ulaşırken, genişbant abone sayısı 98,2 milyonu, mobil aboneler ise yaklaşık 102 milyonu buldu. Bu yıl sonunda fiber uzunluğunun 100 bin kilometre daha artması ve 750 bin kilometreye yükselmesi; abone sayılarının da Türkiye’nin dijitalleşme hedefleriyle uyumlu biçimde büyümesi öngörülüyor.

Yasalarla güvenli dijital gelecek başlığı altında, 15 yaşından küçüklerin sosyal paylaşım sitelerinde hesap açmaması için yasa çalışmalarının sürdüğü, kimlik doğrulama tekniklerinin uygulanacağı ve internet servis sağlayıcılarının sorumluluklarının artırılacağı belirtildi. Aynı zamanda dijital okuryazarlığın teşvik edilmesi ve yanlış içeriklerle mücadele için toplumsal bilincin güçlendirilmesi vurgulandı.

Uydu teknolojileri ve bilgi otobanları konusuna değinen Uraloğlu, haberleşme uydularının afet anlarında ve kamu hizmetlerinde sürekliliği sağlama işlevini hatırlattı. Türkiye’nin yerli üretiminin ön planda olduğu vizyonu doğrultusunda TÜRKSAT 6A’yı hatırlatarak, 7A ile yol haritasını sürdürmeyi hedeflediklerini belirtti. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın yalnızca ulaşım yatırımlarıyla sınırlı kalmayıp, bilgi otobanları kurma hedefiyle çalıştığını belirten konuşmacı, dijital altyapının kapsayıcı ve dirençli olması gerektiğini ifade etti.

5G’nin geniş kapsamlı etkileri konusunda, ihale süreçlerinden elde edilen milyar dolarlık gelir ve yerli/milli üretim yükümlükleri üzerinde duruldu. 5G hizmetlerinin 2 yıl içinde ülkenin her köşesine ulaşması hedefiyle, otonom sürüş, uzaktan sağlık müdahaleleri ve akıllı fabrikalar gibi alanlarda dönüşümün start aldığı kaydedildi. Ayrıca, HTK’nin sektöre dinamizm kattığı ve Uçtan Uca Yerli ve Milli 5G Haberleşme Şebekesi Projesiyle yerli çekirdek ağlar, baz istasyonları ve yazılımların geliştirilmesinin sürdüğü belirtildi. HASDAL projesinin de yerli çözümlerle hayata geçirildiği ifade edildi.