Türkiye Orman Varlığı ve Bakım Faaliyetleri: 1973–2025 Arası Gelişmeler

Orman varlığı, yıllar içinde ülkenin yüzölçümünün yaklaşık üçte biri seviyesinde seyrediyor ve 1973 yılında 20 milyon 199 bin 296 hectar olarak tespit edilmişken, 2023 yılında 23 milyon 363 bin 71 hektara ulaştı. 2024 yılında 23 milyon 363 bin 84 hektar olarak kaydedilen değer, 2025 yılında ise 23 milyon 375 bin 331 hektara yükseldi. Bu alanın yaklaşık %94,7’si korular, geri kalan %5,3’ü ise baltalık olarak adlandırılan bölümleri kapsıyor. Normal kapalı orman alanı ise toplam orman varlığının %59’unu (yaklaşık 13 milyon 892 bin 213 hektar) oluştururken boşluklu kapalı orman alanı %41 (yaklaşık 9 milyon 483 bin 118 hektar) düzeyindedir.

Orman alanlarının yapısal payına bakıldığında, koru alanları içindeki yoğunluk bu varlığı güçlendirirken, ek olarak ağaç servetinin de dikkat çektiği görülüyor. 8 santimetreden büyük gövdeli ağaçların dağılımı ve hacimlerinde, özellikle kapsayıcı verimlilik göstergeleri önem kazanıyor. 1973–2025 döneminde ormanların dikili ağaç servetinin yıllık artımı yaklaşık 1,81 milyar metreküp olarak kayda geçti. Bu süreçte orman yönetimi yalnızca alan miktarını değiştirmekle kalmayıp, ağaçların yaş bileşenleri üzerinde de etkili oldu; 1973 yılında yıllık ağaç artımı 28 milyon metreküp iken, son yıl itibarıyla bu rakam yaklaşık 51 milyon metreküp olarak kaydedildi.

Orman yangınlarına karşı güçlendirilmiş mücadele Geçen yıl, orman yangınlarına karşı etkin bir mücadele amacıyla sivil toplum kuruluşları, avcılar ve çobanlar ile çiftçiler, öğrenciler, askeri birlikler ve yerel itfaiyeler dahil olmak üzere birçok paydaşla eğitim ve toplantılar düzenlendi. Yangınların yayılmasını engellemek adına emniyet yolları ve şeritler için bakım çalışmaları yürütüldü. Envanterde bulunan 9 helikopter, 14 uçak ve 10 İHA ile kiralanan 81 hava aracı, yangınlarda etkili biçimde kullanıldı; geçen yıl 4 adet küçük yangın tanker uçağı envantere dahil edildi. 2025 yılında 3 bin 224 yangına müdahale edildi ve bu süreçte 81 bin 473 hektar alan zarar gördü.

1) Rehabilitasyon ve bakım çalışmaları Ormanların sağlık, devamlılık ve çoğalması için bakım, gençleştirme ve rehabilitasyon faaliyetleri sürdürülüyor. 654 bin 257 hektar alanda bakım çalışmaları gerçekleştirildi; bunun 1410 hektarı budama çalışmalarını kapsıyor. Gençlik ve sırıklık bakımı, budama, koruya tahvil ve kültür bakımları bu dönemde hayata geçirildi. Bu çalışmalar için toplam harcama 1 milyar 204 milyon 550 bin TL olarak kayıtlara geçti. Ayrıca 188 silvikültür planı kapsamında doğal ve yapay gençleştirme çalışmaları yürütüldü; doğal gençleştirme 26 bin 952 hektar, yapay gençleştirme 9 bin 149 hektar alanı kapsadı. Bu çalışmalar için harcama tutarı yaklaşık 1 milyar 15 milyon 583 bin TL oldu. Rehabilitasyon kapsamında 152 hektar maden sahaları dahil 38 bin 794 hektarlık alanda 59 milyon 469 bin TL’lik çalışmalar tamamlandı ve toplamda 737 bin 534 hektarlık alan için 2 milyar 279 milyon 602 bin TL harcama yapıldı.

2) Fidan dağıtımı ve ağaçlandırma çalışmaları 14 milyon fidan bedelsiz olarak dağıtıldı; ağaçlandırma projeleri için etüt-proje çalışmaları 149 bin 492 hektar alanda sürdürülürken 21 bin 862 hektarlık ağaçlandırma tesisi kuruldu. Endüstriyel ağaçlandırma tesisleri için 6 bin 208 hektar, diğer kurum ağaçlandırmaları için 399 hektar arası çalışmalar yapıldı. Ayrıca 40 bin 9 hektarlık endüstriyel ağaçlandırma bakımı olmak üzere toplam 71 bin 211 hektar ağaçlandırma bakım çalışması tamamlandı. Genel Müdürlük, geçtiğimiz yıl 90 milyon 320 bin fidan üretti ve 130 milyon 200 bine yakın fidana bakım yaptı. Bununla birlikte karaçam, sarıçam, kızılçam, doğu kayını, mahlep, iğde, meşe ve badem gibi türler ile ibreli ve yapraklı türlerden 109 ton tohum üretildi. Fidanlık kapasitesinin iyileştirilmesi amacıyla gerekli makine-teçhizat ve ekipman alımları yapıldı; tesis ve bina inşaat çalışmaları tamamlandı ve 1240 tohum kalite kontrol testi gerçekleştirildi. Ayrıca okullara, üniversitelere, askeri birliklere, belediyelere, kamu kurumlarına ve vatandaşlara toplam 13 milyon 761 bin 322 fidan bedelsiz olarak dağıtıldı.