TÜİK 2025: Kadın Nüfusu, Eğitim, İstihdam ve Karşılaştırmalı Özellikler

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye nüfusu kadınlarda 43 milyon 32 bin 734, erkeklerde ise 43 milyon 59 bin 434 olarak kaydedildi. Toplam nüfusun yaklaşık yarısı kadınlar (%49.98) ve erkekler %50.02 payına sahip. Yaş dağılımında, 60 yaş ve üstü gruplarda kadınlar lehine bir fark görüldü; 60-74 yaş aralığında kadınların oranı %51.9 iken 90+ grubunda bu oran %69.7’ye ulaştı. Genel olarak yaşam süresi farkı nedeniyle kadınlar, doğuşta beklenen yaşam süresinde erkeklerden birkaç yıl önde bulunuyor.

Eğitim süresinde uzama Ulusal Eğitim İstatistikleri, 25 yaş üzeri nüfusta ortalama eğitim süresinin yıllar içinde arttığını gösteriyor. 2011’de Türkiye geneli için bu süre 7.3 yıl olurken kadınlarda 6.4 yıl, erkeklerde 8.3 yıl olarak kaydedildi. 2024 yılında ise Türkiye genelinde ortalama 9.5 yıl, kadınlarda 8.8 yıl, erkeklerde 10.2 yıl olarak belirlendi. Yükseköğretim mezunu olanların oranı ise 2024’te toplam nüfusta %25.2 olarak çıktı.

İstihdam ve iş gücü Hanehalkı İşgücü Araştırması 2024 verilerine göre 15 ve üzeri nüfusta işgücü katılımı %54.2 oldu; kadınlarda %36.8, erkeklerde %72 olarak gerçekleşti. Eğitim düzeyine göre incelendiğinde, kadının eğitim yükseldikçe işgücüne katılımı artıyor: okuryazar olmayan kadınlarda %14.6, lise altı eğitimli kadınlarda %27.5, lise mezunu %38.5, mesleki/teknik lise mezunu %43.8 ve yükseköğretim mezunu kadınlarda %68.7 oranında işgücüne katılım görülüyor.

İlk evlilik yaşı ve il bazlı farklılıklar 2025 yılında kadınların ortalama ilk evlenme yaşı 26 olup bu değer erkeklerde 28.5 olarak kayda geçti. En büyük ilk evlenme yaşı Tunceli’de kadınlar için 29.6, erkekler için 32.4 iken en düşük değerler Kilis’te kadınlarda 23.7, Şanlıurfa’da erkeklerde 26.4 oldu. 2024 verilerine göre kadınların %38.3’ünün kendinden daha eğitimli erkeklerle evli olması dikkat çekti; kendi eğitim düzeyi ile eşinin eğitimi farklı olan kadınlar oranı %57.0 civarında seyrediyor (eşlerinden daha yüksek eğitimli olanların %17, eğitimler eşit olanların %43.3).

Çalışan anne oranı ve bölgesel farklılıklar 2024 yılında 15 ve üzeri nüfusta istihdam oranı %49.5 olarak belirlendi; kadınlarda %32.5, erkeklerde %66.9 oldu. Bölgeler bazında en yüksek kadın istihdamı %39.3 ile TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) ve en düşük %20.9 ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) olarak kaydedildi. Erkeklerde en yüksek istihdam %72.3 ile TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli), en düşük ise %59.0 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) bölgesinde görüldü. Ayrıca 2024 yılında 3 yaşın altında çocuk sahibi 25-49 yaş bireylerinde istihdam oranı %60 olarak ortaya çıktı; kadınlarda %26.9, erkeklerde %90.9 olarak kaydedildi.

Kadro dağılımlarında öne çıkan kadınlar Dışişleri Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında kadın büyükelçi oranı %28.4, erkekler %71.6. TBMM verilerine göre 592 milletvekilinden 118’i kadın ve 474’ü erkek; kadın milletvekili oranı %19.9. Yükseköğretimde görevli profesörler arasında kadın oranı 2024-2025 öğretim yılında %34.9, doçent oranı %43.3. Üst ve orta düzey yöneticiler içinde kadın payı 2024 yılında %21.5 olarak kaydedildi. Borsa İstanbul’un en büyük 50 şirketinin yönetim kurulu üyelerinin kadın temsiliyet oranı 2025 yılında %18.3 olarak izleniyor.