Tokat-Niksar Depremi: Mimarlık ve Fay Kanalında Sürünme Mekanizması Üzerine Açıkladılar

Gece yarısı Tokat’ın Niksar ilçesinde kaydedilen 5.5 büyüklüğündeki deprem, çevre illerde de kısa süreli paniğe yol açtı. Saat 03.35’te kaydedilen sarsıntının merkez üssü Niksar olarak duyuruldu ve derinliğinin 6.37 kilometre olduğu kayda geçti.

Çevre illerde de hissedilen deprem sırasında bazı vatandaşlar güvenli alanlara yöneldi. Binalarda sıva düşmeleri ve asma tavanların zarar gördüğü rapor edilirken, özellikle Niksar’daki Aysel Nadide Başar Yatılı Bölge Ortaokulu’nun duvarlarında bazı çatlaklar oluştu.

1942–1943 DEPREMLERİNİN KIRDIĞI FAY SÜREKLİ ENERJİ BIRAKIYOR Prof. Dr. Osman Bektaş’a göre bu deprem, Kuzey Anadolu Fayı üzerinde geçmişte yaşanan büyük depremlerin kırdığı alanda meydana geldi. Bektaş, kırık hattın tamamen kilitlenmediğini ve enerjinin farklı bir hareket mekanizmasıyla sürekli boşaldığını ifade etti.

Bektaş’ın değerlendirmesi şu yönde: “Tokat depremi, 1942-1943 yıllarında meydana gelen M7+ büyüklüğündeki kırık üzerinde gerçekleşti. Depremin ardından bu fay tamamen kilitlenmedi; zayıf bir kilitlenme söz konusu ve sürünme mekanizmasıyla yaklaşık 83 yıl biriktirdiği enerjiyi boşalttığı görülüyor.”

ŞİMDİ DİKKAT EDİLEN YER: SÜRTÜNME HAREKETİ Bölgenin batısındaki Destek segmentinde bilimsel çalışmalar sürdürülüyor ve sürünme hareketinin burada kanıtlandığı ifade ediliyor. İnSAR ve GPS verileri, fayın tamamen kilitlenmediğini gösteriyor ve bu durum deprem karakterini doğrudan etkiliyor.

BÜYÜK DEPREM YERİNE ORTA ÖLÇEKLİ SARSINTILAR Uzmanlar, Destek segmentindeki sürünme hareketinin daha sık aralıklarla orta büyüklükte sarsıntılara yol açabileceğini belirtiyor. Bu durum, 7+ büyüklüğünde büyük depremler yerine daha düzenli olarak 5.0–5.5 büyüklüğünde depremlerin oluşmasına zemin hazırlıyor; sürünme etkisi, fayın tam kilitlenmesini engelleyerek enerjiyi kontrollü bir şekilde boşaltıyor.