SAYEM Yeşil Dönüşüm 2026-1 Çağrısı: AR-GE ve Ürünleştirme Platformlarıyla Yeşil Döneme Yolculuk

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından paylaşılan bilgilere göre, SAYEM Yeşil Dönüşüm 2026-1 çağrısının takvimi netleşti. Bu çağrı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası desteğiyle yürütülüyor ve özel sektörün öncülüğünde üniversite ve kamu işbirliğini hedefliyor.

Çağrının amacı, ihtisaslaşmış bir AR-GE ve Yenilik Platformu kurularak Ürünleştirme Yol Haritalarının (ÜHY) hazırlanması ve bu haritalar ışığında yeşil dönüşüme uygun ürün veya ürün grubu geliştirilmesine yönelik Ürünleştirme Programlarının desteklenmesidir. Platformda yer alan kuruluşlar, ortak projelerle Ürünleştirme Yol Haritaları kapsamındaki hedefleri gerçekleştirmek için birlikte çalışacak; bu sayede AR-GE desteğinden daha verimli yararlanılacak ve ürünleşme süreçleri hız kazanacak.

Beklenen etkiler kapsamında, özel sektör öncülüğünde kurulan PROGRAM ortaklıklarının etkileşimli işbirliği sonucunda üretilen ürünlerin müşteri beklentileriyle uyumlu hale getirilmesi ve pazarda ticarileştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca ülke ekonomisine katkı sağlanması, yüksek katma değerli ürünlerin ihracatının artması, ithalat bağımlılığının azalması ve Yeşil Mutabakat hedefleri doğrultusunda AB ile diğer pazarlarda rekabet gücünün güçlendirilmesi amaçlanıyor. Platformlar aracılığıyla kurulan işbirliği kültürünün güçlenmesi ve uluslararası ağlara erişimin artırılması da cari açığın düşürülmesiyle sonuçlanacak.

Bütçe ve destekler kısmında çağrı için toplam bütçe üst sınırı 1 milyar 500 milyon lira olarak belirlenmiş durumda. Platformlar için Ürünleştirme Programları bütçesi ise en çok 350 milyon lira olabilir. Program süresi en fazla 36 ay olarak öngörülüyor ve personel giderlerinden hizmet alımına, yazılımdan malzeme ve sarf malzemelerine kadar çeşitli kalemler destek kapsamına alınacaktır. Büyük ölçekli kuruluşlar için yüzde 70, KOBİ’ler için yüzde 80 ve deprem bölgesindeki KOBİ’ler için yüzde 90’a kadar geri ödemeli destek sağlanacaktır.

Çağrı takvimi kapsamında uygunluk kontrolü başvuruları 23 Mart’a kadar TEYDEB PRODİS sistemi üzerinden alınacaktır. Değerlendirme ve sonuçlar 24 Mart–7 Nisan arası açıklanacak; SAYEM Yeşil Dönüşüm 2026-1 Çağrısı başvuruları 8 Nisan–15 Haziran arasında açık olacak ve sonuçlar 16 Haziran–30 Ekim arasındaki dönemde ilan edilecektir. Ayrıca başvuru süreçlerinde yapılacak güncellemeler, başvuru sahiplerine daha etkin rehberlik sunmak amacıyla Uygunluk Kontrolü aşamasını içermektedir.

Katılım koşulları ve süreçteki değişiklikler kapsamında, yürütücü kuruluşun yanı sıra en az üç ortağın bulunması ve toplam ortak sayısının en çok 10 olması zorunluluğu yeniden ele alınmıştır. Önceki uygulamada aranan Kurum, AR-GE/Tasarım Merkezi belgesine sahip sermaye şirketi ve KOBİ ölçeğindeki ortaklıklar gibi belirli ortaklık türleri şartı kaldırılmıştır. Proje bütçesi dağıtımları da yeniden yapılandırılarak, hibeye dönüşme oranı konusundaki eski avantajlar kaldırılmış ve tüm platformlar için aynı geri ödeme oranları uygulanacaktır. Ayrıca platformlar, çağrı duyurusunda belirlenen ana konularla uyumlu olan projelere odaklanabilecek ve her bir platform içindeki toplam bütçe, kuruluştaki katılımcı sayısına bağlı olarak belirlenen sınırlar içinde paylaşılacaktır. Önceden bir platformun bütçesi 11 milyon liraya kadar çıkabilirken, yeni çağrıda tüm ortakların toplam bütçesi platform başına ortakların toplam bütçesi üzerinden hesaplanacaktır. Başvuru sırasında talep edilen banka referans mektubu, bütçenin en az yüzde 50’si olarak belirlenirken, yeni uygulamada bütçenin tamamı için talepte bulunulacaktır.