Savunma ve Havacılıkta Türkiye’nin Hızla Yükselen Yetkinlikleri: İhracat, Yerlilik ve Teknolojik Denge

ASO’nun hazırladığı analizler, kilogram başına ihracat değerinin 1.57 dolar iken savunma ve havacılık sektöründe bu rakamın 44 kat artarak 65 dolara ulaştığını gösteriyor. Türkiye’nin savunma ihracatı son beş yıl içinde kayda değer bir artış sergileyerek, yerli üretimin payının %84’e yükseldiğini ortaya koyuyor. İllerin Teknolojik Gelişmişlik Endeksi çalışmalarında Ankara ve İstanbul arasındaki farklılaşma dikkat çekiyor; başkent teknoloji üretiminde öne çıkarken İstanbul ticari etkisini güçlendiriyor. Kocaeli, Eskişehir, Bursa, İzmir ve Kayseri’nin ise güçlü sanayi altyapısına sahip olduğu, ancak teknoloji eşiklerinde halen zorluklar yaşandığı ifade ediliyor.

Rapor, tabana yayılmayı engelleyen sorunları fiber altyapı, geniş bant ve dijital erişim kalitesindeki farklara bağlıyor. Ankara’nın toplam ihracatı içindeki yüksek teknoloji payı %13 ile Türkiye ortalamasının üzerinde yer alırken, raporun odak noktası savunma teknolojileri olarak belirleniyor. Yüzde 103 artış değerlendirmesi ile 2015-2019 dönemiyle 2020-2024 dönemi karşılaştırıldığında, Türkiye’nin silah ihracatı yüzde 103 artarken silah ithalatında yüzde 33 azalma kaydedilmiştir. Bu değişim, Türkiye’yi dünyanın 11. en büyük silah tedarikçisi konumuna taşımış ve stratejik bağımsızlık hedefine somut katkı sağlamıştır.

Kontekst ve etki olarak savunma ve havacılık sektörü, 2024’te 6.7 milyar dolarlık ihracat ve toplam mal ihracatındaki %2.98’lik pay ile öne çıkarken, 2025’in ilk 10 ayında bu pay %3.44’e ulaşmıştır. Sektörde yerli üretim oranı %84’e yükselmiş olup, motor gibi kritik alt sistemlerde bu oranın %90-95 seviyelerine ulaşması ekosistemin sürdürülebilirliğinin kilit noktası olarak görülüyor.

Dünyada üst düzey konum raporunda Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün Aralık 2025 verileriyle Türkiye’nin ilk 100 savunma sanayi şirketi arasındaki temsilinin 5 firma ile en yüksek seviyeye ulaştığı belirtiliyor. Türk firmalarının savunma gelirleri %5.9 artarken toplamda %11 büyüyerek 10.1 milyar dolara yükselmesi, Türkiye’yi 2024 verilerine göre dört büyük ülke arasına koyuyor. Küresel oyuncular arasında gelir artış hızı bakımından Türkiye yedinci sıraya yükselmiş durumda.