Örtü Altı Tarımında Büyüme ve Destekler: Türkiye’nin Üretim Yapısı ve Potansiyeli

İklim koşullarının tarımsal üretimi tehdit etmesi ve çevre kirliliği gibi doğal risklerin artması, üretimin daha kontrollü yapılmasını gerektiriyor. Bu durum, yılın her mevsiminde kaliteli sebze ve meyve talebini karşılamak amacıyla örtü altı üretimin gelişmesini tetikledi. Örtü altı alanlarındaki büyüme, üretimde güvenilirlik ve verimlilik sağlama hedefiyle önemli bir rol oynamakta. Tarım ve Orman Bakanlığı, modern üretim tekniklerini yaygınlaştırarak bitkisel üretime ivme kazandırmayı amaçlıyor.

Yüzde 45’lik artış verileri, 2002-2024 döneminde örtü altı üretimi yapılan alanın yüzde 45 artışla 776 bin dekara yükseldiğini gösteriyor. Türkiye, bu alanda dünya sıralamasında dördüncü, Avrupa’da ise İspanya’nın ardından ikinci konumda bulunuyor. Üretim özellikle Akdeniz, Ege ve Marmara kıyılarında yoğunlaşıyor; Antalya, 316 bin dekarlık üretim alanıyla birinci sırada yer alırken, bunu Mersin, Adana, Muğla ve İzmir gibi iller takip ediyor.

Üretim alanlarının büyük bölümü devlet destekli krediler ve hibelerle hayata geçiriliyor. Üreticilere yatırım ve üretim süreçlerinde destekler, indirimli tarımsal kredi imkanları ve kadın ile genç üreticilere özel ilave katsayı destekleri sunuluyor. Üretimin yarısına yakın kısmı domates ise bu alanlarda yetiştiriliyor. Örtü altı yetiştiriciliğin %90’ı Antalya, Mersin, Adana, Muğla ve İzmir’de yer alırken, bu bölgelerde yıllık yaklaşık 9 milyon ton sebze ve meyve üretiliyor. Bunun yaklaşık 8 milyon tonu sebze, 1 milyon tonu ise meyve olarak kayda geçmektedir. Ürün bazında bakıldığında domates ilk sırada olup yaklaşık 4,1 milyon tonla öne çıkıyor. Ardından hıyar, biber, karpuz ve patlıcan geliyor. En çok üretilen meyve türü ise muz olurken, çilek bu kategoriyi takip ediyor; üzüm, kayısı, erik ve şeftali üretimi de bu çerçevede önemli yer tutuyor. Türkiye’nin domates, biber, hıyar, patlıcan ve kabak ihracatının yaklaşık yüzde 85’i örtü altı üretimden karşılanıyor.