Kurtuluş: Anadolu sinemasında toplumsal hesaplaşmalar ve hafızanın gölgesindeki gerilim

Alper’in beşinci uzun metrajlı filmi olan Kurtuluş, 2019’da aynı bölümde gösterime giren Kız Kardeşler’in ardından Türkiye’den Ana Yarışma’ya kabul edilen ilk yapım olarak öne çıkıyor. Festival süresince Altın Ayı yarışmasına katılan bu çalışma, prömiyer sonrası salonlarda uzun süre alkışlandı. Yönetmen Alper, sahneye çıktığında yaptığı İngilizce konuşmada jürinin başkanı Wim Wenders’in siyaseten tarafsız duruş çağrısını eleştirdi ve Filistin konusundaki sessizliği işaret eden festivale dair eleştirilerini dile getirdi.

“Kurtuluş, bir topluluğun nasıl korkunç suçlar işleyebileceğini gösteren bir film olarak öne çıkıyor. Tarih, bu tür hikâyelerle dolu; günümüzde de benzer örneklerle sarsıcı gerçekler karşımıza çıkıyor. İsrail’in Gazze’deki operasyonları karşısında dünyanın daha güçlü bir tepki vermesi gerekirken, Filistin meselelerinde sessizliğin sürmesi üzücü. Sadece kendimize ve dünya halklarına güvenmeli, uyanık olmalı ve değişimin gücünü birlikte ayağa kalkarak ortaya koymalıyız” diye konuştu.

2009 Mardin’de yaşananlar başlığıyla özetlenen film, Korucu Hazeran aşireti ile yıllardır terk etmek zorunda kaldıkları köylerine geri dönmeye çalışan Bezariler arasındaki toprak çatışmasına odaklanıyor. Gergin bir atmosfer ve rüyaların körüklediği güç mücadelesiyle örülen öykü, köyün “kurtuluş” ümidi etrafında şekilleniyor. Çekimler Batman’ın Kırkat köyü ile Mardin’in Kıllit (Dereiçi) köylerinde gerçekleştirilirken oyuncu kadrosunda Caner Cindoruk, Berkay Ateş, Feyyaz Duman, Naz Göktan, Özlem Taş, Eren Demir, Selim Akgül, Hichi Demi ve Nazmi Karaman bulunuyor.

Variety’nin film için kaleme aldığı incelemede Caner Cindoruk’un performansına övgü yağdırılırken, Kurtuluş’un sadece atmosferik bir deneyim olmadığı, aynı zamanda zekice kurgulanmış bir psikolojik gerilim olduğuna vurgu yapıldı. Yazıda, 2009’da Mardin’de yaşanan trajedinin bu eserde bir başlangıç noktası olarak ele alınmasıyla kültürel özgünlük ile geniş bir uygulama alanı sunan bir yapı kurulduğu ve İsrail’in Gazze’deki katliamlarıyla paralellikler kurulduğu ifade edildi.