Küresel Sedef Pdp: Yüksek Gelirli Bölgelerde Artış mı Yoksa Tanı Farklı mı?

New York Post’un haberine göre, dünya çapında milyonlarca kişiyi etkileyen kronik ve iltihaplı bir cilt hastalığı olan sedef, özellikle son yıllarda yüksek gelirli bölgelerde daha sık kaydediliyor. JAMA tarafından yayımlanan bir analize göre, 1990’da 23.1 milyon olan sedefli hasta sayısı 2021’de 43 milyona yükselmiş durumda; bu da küresel ölçekte yaklaşık %86’lık bir artışı işaret ediyor. Veriler, erkeklerde prevalansın %10, kadınlarda ise %7 arttığını gösteriyor. En çok artışın Kuzey Amerika ve Batı Avrupa’da görüldüğü kaydediliyor. Bu bulgular, uluslararası basında “zengin bölgelerde artış” yönünde vurgu yaparken, ünlü isimlerden Kim Kardashian ve annesi Kris Jenner’in de sedef hastası olduğu iddiaları üzerinden hastalığın varlıklı kesimde daha görünür olduğuna dair tartışmaları tetikledi.

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Dermatoloji Bölümü Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Zekayi Kutlubay, JAMA’daki verilerin yorumunun dikkatle okunması gerektiğini ifade ediyor. Kendileri bu verilerin sadece artışın kendisini değil, tespit artışını da yansıtabileceğini belirtiyor: “Zengin bölgelerde insanlar, belirtiler ne kadar hafif olsa bile doktora başvurma eğiliminde. Doktorlar da daha sık ve doğru tanı koyuyor. Sedef yalnızca ‘zengin hastalığı’ değildir; düşük gelirli ülkelerde de yaygın olarak görülebilir; ancak bu bölgelerde tanı alma oranı düşüktür.”

‘Biyolojik tedaviler sonuç veriyor’ Uluslararası basında sedef için “Kesin bir tedavi olmadığını” belirtildiğini hatırlatan Kutlubay, bu noktada önemli bir düzeltme yapıyor. “Hastalığın kronik olduğu doğru; ancak biyolojik tedaviler sayesinde birçok hastada tamamen temiz cilt elde edilebiliyor. Yalnızca semptom kontrolü kavramı güncel tedavi seçeneklerini eksik yansıtır.”

Temel nedeni genetik yatkınlık Prof. Dr. Zekayi Kutlubay, sedefin ana nedeninin genetik yatkınlık olduğunu vurguluyor. “Sedef, genetik eğilimin bulunduğu bir hastalıktır; ailede olmasa da bazı kişilerde bu yatkınlık ortaya çıkabilir. Stres, enfeksiyonlar, sigara içmek ve obezite gibi faktörler hastalığın ortaya çıkışını kolaylaştırabilirken, tetikleyici unsurlardır. Ancak bunlar hastalığın esas nedeni değildir.” Ayrıca aşırı temizlik, deterjan teması veya kimyasal tahrişlerin egzamayı tetikleyebileceğini ancak bunun sedefle karıştırılmaması gerektiğini belirtiyor.