Kırıntılar Arasında: Kiritsis, Van Sant ve Kıbrıs Türklerinin Direnişi

İncelenen olaylar, Meridian Mortgage Company’nin izini sürerken Tony Kiritsis’in Indianapolis’teki ofise girip yönetici Richard Hall’u rehin almasıyla başlar. Telin boynuna dolanmasıyla kasıtsız bir gerilim doğar ve bu an, basına sızarak canlı yayına dönüşür. Kiritsis, tazminat olarak beş milyon dolar ve resmi özür talep eder; medya bu olayı kısa sürede gündemin üst sıralarına taşır. 2018 yılında bu gerçek olaydan esinlenen bir belgesel olarak “Dead Man’s Line” ortaya çıkar ve Gus Van Sant’ın anlatımına ilham veren bir unsur haline gelir. Yönetmen, sahneler arasında belgesel hissiyatı yakalamak için haber veya televizyon kamerası estetiğini kullanır; kamera hareketleri de 1970’ler sinemasının o döneme özgü dinamiklerini andırır. Baş kahraman olarak Al Pacino’yu taşıyan bir dizi sahneyle, Van Sant bu projede bir dönüşüm peşindedir. Pacino’nun kısa fakat etkileyici performansı, kapitalizmin “ağa babası” rolünü yeniden canlandırır ve bu rol, filmin doruk noktalarına işaret eder.

Filmin sonunda gerçek Tony Kiritsis ile kurgu Kiritsis arasındaki fark da görünür: Gerçek olanın sahneye dönüştürdüğü teatral yanılsama değil, oyunculuk üzerinden anti kahramanın haklılık iddiasını kullanmaktır. Yönetmen, basın açıklaması sırasında ekranlara John Wayne’in ödül konuşmasını yerleştirerek silahlanmanın kültürel ve politik yankılarını da eleştirel bir dille ortaya koyar. Dead Man’s Line ile başlayan bu yolculuk, başlangıçta Werner Herzog’un yönetmenliğinde ve Nicolas Cage’in başrolünde planlanan bir versiyonu olan “Kopma Noktası”nın farklı bir hayal kırıklığını ve potansiyeli de imler.

Kıbrıs Türklerinin direniş serüveni ise bu belgesel ve kurgu arasındaki gerilimin ötesine geçer. Özer Feyzioğlu’nun kaleminden çıkan Kıbrıs Türküsü, 1957-1974 arasındaki şiddetli süreçte Kıbrıs Türklerinin TKP/TMT bağlantılarıyla örülü direnişini dramatize eder. Ali karakterinin yoluyla halkını savunmaya yönelen bir öğretmenlik mesleğini bırakan kahramanlar ve diplomatik odaklar filmde birleşir. Oyuncu kadrosunda Emre Bey ve Almila Ada gibi genç isimler ön plana çıkarken, Hüseyin Avni Danyal, Cemal Hünal, Engin Hepileri ve diğerleri de bu tarihi anlatıyı zenginleştirir.