Kira artışları, deprem bölgesi enflasyonu ve şehir şehir değişimler: yakın geçmiş trendlerle Türkiye’de konut piyasını derinlemesine analiz

Konut ve ticari kira artışlarına getirilen yüzde 25 zam tavanının kaldırılmasının ardından Şubat ayı enflasyon verileri açıklandı ve bu veriler ışığında kira artış sınırı Mart ayında yüzde 33,39 olarak belirlendi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı verilerle, kira artışlarında dikkate alınan 12 aylık ortalamanın da netleştiğini gördük. Böylece Mart ayında uygulanacak zam oranı artık kesinleşmiş durumda.
EN BÜYÜK 5 ŞEHİR İÇİN SON DURUM Ülke genelinde kira değişimlerini mercek altına alan Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, son bir yılda şehirler bazında kaydedilen artışları paylaştı: İstanbul’da kira fiyatları yaklaşık %35, İzmir’de %25, Ankara’da %36 civarında artış kaydedildi. Bursa ve Tekirdağ’da %20–25 aralığında, Antalya’da ise %30–32 aralığında yükseliş gözlendi.
DEPREM BÖLGESİNE AİT DURUM illere göre farklılık gösteriyor. Batman’da kira artışı %41’i bulurken, Bingöl’de seviye %70’e ulaştı. TOKİ’nin ağırlıkla konut ürettiği deprem bölgelerinde ise kira artışlarının daha sınırlı kaldığı söylenebilir.
KİRALARIN EN AZ ARTTIĞI ŞEHİRLER listesinde Edirne %18, Bartın %16, Çankırı %20, Eskişehir %17, Konya %20, Rize %20 gibi iller ön plana çıkıyor. Deprem bölgesinde Malatya %17, Gaziantep %12, Osmaniye %11 ve Hatay %11 artış gösterdi. Bu şehirler en düşük artışın görüldüğü iller olarak öne çıkıyor.
KİRALARIN EN ÇOK ARTTIĞI 5 İL Bingöl, Muş, Mardin gibi illerde artışlar %50’nin üzerine çıktı. Bingöl %75, Muş %60, Mardin %50 oranında zam görürken Karaman %45 ve Iğdır %40 seviyesinde kayıtlara geçti. Bu bölgelerde metrekare başına kira yaklaşık 160–170 TL aralığında değişti; Mardin’de ise metrekare başına yaklaşık 130 TL seviyeleri görülüyor.
KİRA YATIRIMI İÇİN AVANTAJLI İLLER Kira ve konut satış fiyatlarının karşılaştırılması amortisman süresini de şekillendiriyor. Ortalama olarak 15 yıl gibi kısa bir amortisman süresi sunan iller arasında Kars, Şanlıurfa, Tekirdağ, Bilecik ve Artvin öne çıkıyor.
KİRADA YATAY SEYİR BAŞLADI Mevsimsellik ve bölgesel hareketlilikler nedeniyle kiralarda kısa vadeli dalgalanmalar azalıyor; özellikle sınır bölgelerindeki geri dönüşler etkiyi sınırlıyor. Genel olarak kiralarda yatay seyir hakim görünüyor. Öğrenci hareketliliği ve tayinlerin azalması da tansiyonu düşürüyor.
İSTANBUL’DA ORTALAMA FİYAT Şu anda İstanbul’da kira ortalamaları yaklaşık 35 bin TL civarında seyrediyor; sıfır konutlarda bu rakam 50 bin TL’ye kadar çıkabilirken, eski yapıların kira fiyatları 30 bin TL’ye kadar gerileyebiliyor. İZMİR için ortalama kira 29 bin TL düzeyinde; eski konutlarda yaklaşık 27 bin TL, yeni yapılarda ise 31–32 bin TL arasında değişiklik gösteriyor. Ankara’da ise konut kiraları hızla yükselerek ortalama 28 bin TL’ye ulaştı; sıfır konutlarda bu rakam 34 bin TL’ye kadar çıkabiliyor ve genel olarak yatay bir seyir söz konusu.
ÖNÜMÜZDEKİ 6 AY ENFLASYONUN ALTINDA ARTIŞ BEKLENTİSİ Önümüzdeki yarım yıl için enflasyonun altında bir kira artışı öngörülüyor. Mayıs ayına kadar kira artışlarının enflasyon ortalamasının altında kalacağı tahmin ediliyor.