İzmir’deki Binaların Yaşlanması ve Kentsel Dönüşümün Gündemi: Bilim İnsanlarının Değerlendirmesi

İzmir’deki yapı stokunun önemli bir kısmının eski deprem yönetmeliklerine göre inşa edildiğini ifade eden İEÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Celalettin Kozanoğlu, kentteki binaların çoğunun yaşıyla ilgili endişelerini dile getirdi. 1975 yılı deprem yönetmeliğine göre yapılmış olan yapıların oranının yüksek olduğunu ve 1998 yönetmeliğine göre inşa edilenlerin payının ise sınırlı kaldığını belirterek, kaçak yapı stokunun da dikkat çekici oranda olduğunu vurguladı. Bu durumun kullanıcılar açısından riskli olduğuna dikkat çeken Kozanoğlu, bazı evlerin kullanıcılarının yaşlı kuşaklardan oluştuğunu ifade etti.

“KENTSEL DÖNÜŞÜM TALEPLERİNDE YÜZDE 60-70 ORANINDA AZALMA YAŞANDI”— Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından kentsel dönüşümle ilgili talep ve ilginin zayıfladığını aktaran uzman, insanların deprem korkusuyla yeni binalara geçme isteklerini sürdürdüklerini; ancak zaman içinde yaşlı nüfusta bu davranışın biraz azaldığını kaydederek, son 1,5 yılda talepte yaklaşık yüzde 60-70 oranında bir düşüş gözlendiğini belirtti.

“VATANDAŞLARI KENTSEL DÖNÜŞÜME ÖZENDİRMEMİZ GEREKİR”— Deprem riskinin büyük ölçüde insan hatalarından kaynaklandığını ifade eden Kozanoğlu, hatalı uygulamaların ve eksik denetimlerin başlıca sorunlar olduğuna vurgu yaptı. Yapım öncesinde uygun zemin ve imar kararlarının alınmasının, dere yatakları ve tarım alanlarına yönelik yanlış kullanımın önüne geçilmesinin önemli olduğunu söyledi. Yapım sırasında doğru proje, doğru malzeme, doğru uygulama ve uygun denetimin hayati olduğuna işaret eden uzman, binaların kullanıcı hatalarıyla karşılaşmaması için bilgilendirme ve farkındalık çalışmalarının gerekliliğini belirtti. Ayrıca kentsel dönüşümün özendirilmesi gerektiğini ifade eden Kozanoğlu, 120 metrekarelik toplu konut yerine 90 metrekarelik güvenli seçeneklerin teşvik edilmesini ve halkla sivil toplum örgütleri ile meslek odalarının iş birliğini vurguladı. Binaların da araçlar gibi belirli periyotlarla yerinde denetlenmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Kozanoğlu, bu konudaki farkındalığın artmasının önemine değindi.”