İstanbul’da Depreme Dayalı Kentsel Dönüşümde Vatandaşlara Sunulan Yeni Destekler ve Krediler

İstanbul’da deprem tehdidi karşısında uygulanacak kentsel dönüşüm çalışmaları, kamu ve özel sektör işbirlikleriyle hız kazanıyor. Kentte 1.5 milyon riskli konut bulunduğu için çeşitli destek mekanizmaları devreye alınıyor. 2026 yılı, farklı finansman kaynaklarının bir araya geldiği ve vatandaşlara çeşitli seçenekler sunduğu bir yıl olarak öne çıkıyor.

İki yıl önce başlatılan Yarısı Bizden kampanyasıyla vatandaşlar, evlerini yeniden inşa etmek üzere toplam 1 milyon 875 bin TL finansman desteği elde ediyor. Kampanya kapsamındaki yasal süreçler – yıkım, ruhsat, kat irtifakı ve hak sahipliği tespiti – yılsonuna yetişmeyen talepleri de kapsayacak şekilde genişletildi. İstanbul’un 39 ilçesindeki riskli yapı sahipleri bu kampanyadan faydalanabiliyor. Yeni projedeki yapı, eski yapının bir buçuk katını aşmayacak şekilde sınırlandırılıyor ve otopark ile sığınak bu hesaplamaya dahil edilmez.

Konut başına sağlanan destek üçlü olarak şu şekilde: 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği. Böylece her konut için toplam 1 milyon 875 bin TL’lik finansman kapasitesi yaratılıyor. Hak sahibinin diğer konutları için ise ek olarak 1 milyon 750 bin TL kredi imkanı sunuluyor. Ödemeler, yükleniciye konut sahibi adına yapılır; çalışmalarda süreçler başladığında yüzde 30, taşıyıcı sistemin tamamlanmasında yüzde 30, sıva aşamasında yüzde 30 ve yapı kullanım izin belgesi alındığında yüzde 10 olarak dağıtılır.

İkinci önemli başlık, kentsel dönüşüm kapsamında ev ve iş yerlerini dönüştürmek isteyenler için ilk yıl ödemesiz, 180 ay vadeli ve 0.69 faizli kredidir. Bu krediyle İstanbul’da 3 milyon TL’ye kadar finansman sağlanır; aylık ödeme yaklaşık 29 bin liraya denk gelir. Dünya Bankası’nın desteğiyle yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP) kapsamında, İstanbul ve belirlenen illerde uygulanır.

Ek avantajlar arasında, belirli kategorilere yönelik yıllık faiz indirimi de bulunuyor. Tapuda kayıtlı başka konut bulunmayan malikler, düşük ve orta gelir grupları, şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimleri, emekliler, en az yüzde 40 engelli olan bireyler veya hanehalkı reisi bu yükümlülüklerden yararlanıyor. Her kategori için yıllık %0,25 oranında faiz indirimi uygulanıyor.

Ek krediler ve faiz desteğiyle ilgili ana hatlar: Bakanlık, riskli alanlarda bulunan malikler için, konut veya işyeri yapımı ve edinimi için kredi imkanı sunuyor. Konut yapım ve edinim için 1 milyon 250 bin TL, işyeri yapım için 800 bin TL, işyeri edinimi için 350 bin TL, güçlendirme için 320 bin TL kredi sağlanıyor. Vade süreleri konutlarda 10 yıl, işyerlerinde 7 yıl olarak belirlenmiş. Birden fazla konutu olanlarda ilk konut için uygulanacak faiz indirimi yıllık yaklaşık 840 baz puan (aylık yaklaşık 0.70), ikinci ve sonraki konutlarda ise 720 baz puan olarak ayarlanıyor. Güçlendirme kredilerinde 600 baz puan ve işyeri kredilerinde 480 baz puan destek mevcut. Ayrıca tüm bu destekler kapsamında kendi dönüştüren vatandaşlar için KDV oranı yüzde 1 olarak uygulanıyor.