IRAN-İSRAİL-ABD Gerilimi ve Türkiye’nin Stratejik Konumu: Diyalog ve Güvenlik Tedbirleri

Yaşanan süreçte Türkiye, ABD ve İsrail arasındaki gerilime karşı yoğun diplomasi çalışmaları yürütüyor. Bu yıl her iki ülkenin de seçim yılı olması, sürpriz kararların riskini artırsa da Türkiye bölgede istikrarı korumaya odaklandı. İsrail’in uzun vadeli bir çatışma tercihi yerine ABD’nin kısa vadeli operasyon yolunu seçmesi, bölgesel dinamikleri şekillendiren temel etkenler arasında yer alıyor.

ABD içindeki baskılar ve kayıpların artması durumunda Trump’ın politikaları daha hızlı sonuçlar arayabilir. Ancak İran da bedel ödeterek süreci yönlendirmeyi hedefliyor; bu durum bölgede karşı cephe oluşumunu tetikleme potansiyeli taşıyor. Bu bağlamda taraflar, bölgesel istikrarsızlığı derinleştirmeden, hızlı ama dengeli bir müzakere sürecine geri dönmeyi amaçlıyorlar.

Çatışmanın Türkiye üzerindeki etkileri açısından bakıldığında, ülke NATO çerçevesinde egemenlik haklarını kararlılıkla savunuyor. Türkiye’nin sınırları ve hava-deniz- kara alanlarında herhangi bir dış müdahaleye izin verilmeyeceği net bir duruşla ifade edildi. İran’a karşı yürütülen operasyonlar da dahil olmak üzere, Türkiye güvenlik risklerini minimuma indirmek için gerekli tedbirleri almış durumda.

Rejim değişimi tartışmaları bağlamında, İran halkının dış müdahaleyi meşru görmediği ve mevcut yönetimin değişiminin kolay olmayacağı belirtiliyor. Ancak stratejik hedefler net olarak belirlenmiş olsa da, savaşın kendisi içinde bazı belirsizlikler var. Müdahale korkusunun önüne geçilmesi için diyalog kanallarının açık tutulması kritik öneme sahip.

Göç konusundaki tedbirler ise uzun vadeli istikrar için sürekli izleniyor. Afganistan, Pakistan ve İran’daki karışıklıklar bölgede riskleri artırsa da Türkiye, şu an için ciddi bir açık risk görmüyor. Kapıköy sınır kapısında karşılıklı araç trafiğinin normale dönmesi bile bu süreçte olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak durum bölgesel bir savaşa dönüşürse, gerekli tüm güvenlik önlemleri devreye alınacaktır.

Son ABD ziyaretiyle birlikte Türkiye’nin tezlerine yönelik tutum biraz değişti; Hamas’ı terör örgütü olarak kabul etmeme ve Rusya’nın müzakere sürecinde bulunması konularında olumlu bir hava hakimdi. KAAN motorları konusunda yeni iş birlikleriyle ilgili umutlar yükseliyor; sorun yaşanmayacağı öngörülüyor. Teknik düzeyde yürütülen S-400 orta yolu arayışları da çözüm yönünde ilerliyor. CAATSA yaptırımlarının çözümü için ortak bir zemine yaklaşmak, hem Türkiye’yi hem de ABD’yi tatmin edici bir sonuç doğurabilir.