IEEPA Yetkileri Üzerine Yüksek Mahkeme Kararı: Tarifeler ve İadeler İçin Belirsizlik Konuyor

Yüksek Mahkeme, Başkan Trump’ın Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) çerçevesinde tarife uygulama yetkisinin Kongre’nin onayına tabi olduğuna hükmetti. Kararda, başkana yönelik bu geniş kapsamlı tarife yetkisinin, gümrük vergisi koyma yetkisinin kendisiyle eşdeğer veya bağımsız bir güç olarak değerlendirilemeyeceği açıklandı. Oylamada 3’e karşı 6 farklı sonuç belirleyen yargıçlar, ithalat vergilerinin yasaî kökeninin Kongre’de olduğunu vurguladı ve IEEPA’daki ithalatı düzenleme hükmünün vergi koyma yetkisini içermediğini ifade etti.

Kararda, IEEPA’nın yalnızca ithalatı düzenlemeye yönelik kapsamlı yetkiler sunduğu, fakat bu uzun zaman alan özel yetkiler arasında gümrük vergilerinin veya harçların hiç yer almadığına dikkat çekildi. Bu nedenle, mevcut karar tarife politikalarının nihai yönünü belirlemek için yeterli değildir; özellikle iade süreçleri konusunda net bir yol haritası sunulmuyor. Ancak Yüksek Mahkeme’nin muhafazakar karşı oy gerekçesinde, devletin söz konusu vergileri iade etmek durumunda kalabileceği konusuna işaret edildi.

İadeler ve finansal etkiler konusunda netlik eksikliği sürüyor Mahkeme, bugüne kadar toplanan gümrük vergilerinin iadesiyle ilgili ayrıntılı bir yol göstermezken, muhalefet şerhini yazan Yargıç Brett Kavanaugh, iade süreçlerinin ABD Hazinesi üzerinde önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtti ve sürecin muhtemelen karmaşık olacağını ifade etti. Bu durum, ithalatçıların milyonlarca doları geri almak için açtıkları davaların yoğunlaşmasına yol açabilir ve potansiyel iadeler için yeni bir hukuki mücadele alanı doğurabilir.

Tarife politikaları başka yollardan uygulanabilir mi? Başkan Trump, kararın ardından yaptığı açıklamada, IEEPA kapsamındaki tarifelerin ötesinde daha güçlü yöntemler, uygulamalar ve yasal çerçevenin mevcut olduğunu ileri sürdü. Beyaz Saray açıklamasında, bazı kalemler için geçici muafiyetler de tanımlandı ancak bu kararın mali yükünün ve uygulanabilirliğinin ayrıntıları belirsizliğini koruyor. Hazine Bakanı Scott Bessent ise IEEPA yerine alternatif yetkilerin kullanılmasının 2026 itibarıyla tarife gelirlerinde belirgin bir değişiklik yaratmayacağını söyledi ve iadeler konusunun hâlihazırda karmaşık bir süreç olduğunu vurguladı.

Dış politika ve ticaret üzerinde belirsizlikler sürecek Kararın, mevcut ve müzakere halinde olan ticaret anlaşmalarını da gölgeleyeceği belirtiliyor. Uzmanlar, taraf ülkelerin ABD ile yapılan anlaşmaların yargı dışında kaldığına dair güveni zayıflatabileceğini ve bu durumun ticari ilişkilerde yeni bir belirsizlik dalgası doğurabileceğini ifade ediyor. Analistler, 122. madde ve diğer yasal çerçevelerin kullanılmasıyla tarife düzeyinin yeniden değerlendirilebileceğini, fakat bunun da planlanan ve mevcut ticaret programlarını nasıl etkileyebileceğini netleştirmediğini belirtiyorlar.