HAVELSAN TimeMaster ile Zamanın Hizalaması: Milli Zaman Sunucusu Geliştirme Hikayesi

Günümüz savaş ve telekomünikasyon altyapılarında, birimlerin zaman bilgisinin saliseler hatta nano saniyeler düzeyinde uyum içinde olması hayati öneme sahip. HAVELSAN, bu ihtiyaca karşılık olarak yurt dışı bağımlılığı azaltmayı hedefleyen TimeMaster adlı milli zaman sunucusu donanımını hayata geçirdi. Şirketin Komuta Kontrol ve Savunma Teknolojileri Donanım Grup Müdürü Hayrettin Karabudak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Gemi Veri Dağıtım Sistemi (FLEETSTAR) ve Denizaltı Bilgi Dağıtım Sistemleri (SUBSTAR) ürünlerinin HAVELSAN’ın deniz platformlarındaki kilit çözümleri olduğunu belirtti. Ürünlerinin yurt içi ve dışında yaklaşık 65’e yakın denizaltı ve gemide kullanıldığı bilgisini paylaştı.

Salgın dönemiyle birlikte tedarik zincirinde yaşanan sıkıntılar ve bazı ülkelerde görülen tekelleşme çabaları, milli üretim konusunu daha da güçlendirdi. Bu süreçte bazı ürünlerin millileştirilmesi gündeme geldi. Verilerin hassas zamanla senkronize edilmesi gerektiğini vurgulayan Karabudak, bunun gemi, radar ve silah sistemlerinin uyum içinde çalışması için zorunlu olduğunu ifade etti. Zamanın ihtiyaca göre milisaniye, mikrosaniye ya da nano saniyeler düzeyinde işlenmesi gerektiğini söyleyen yetkili, bu amaçla zaman sunucusu kullanmanın gerekliliğini belirtti ve geçmişte bazı ürünlerin temininde yaşanan sorunlara karşı bir çözüm olarak milli bir alternatif geliştirme kararı aldıklarını aktardı.

Kurulum ve geliştirme sürecinde iki-üç yıl öncesine dayanan çalışmalardan söz eden Karabudak, yazılım ile donanım bütünleşmesini tamamlayarak yeni bir çözüme ulaştıklarını dile getirdi. “Sadece zamanı saymakla kalmayıp, bu zamanı çeşitli arayüzlerle gerekli sistemlere dağıtabilmek de gerekiyor” diyen yetkili, askeri cant altında yer alan farklı senkronizasyon arayüzlerinin sivil kullanımlarla da yoğun etkileşim halinde olduğunu belirtti. Telekom sektörü başta olmak üzere enerji, bankacılık ve sanayi otomasyonu gibi alanlarda da zaman sunucusu çözümlerinin talep gördüğünü söyleyen Karabudak, bu alanda dünya çapında olgunluk kazanan bir ekosistem yaratmanın hedeflendiğini belirtti. Gözlemlediği zorluklar arasında çevre koşulları testleri ve entegrasyon süreçlerinin bulunduğunu ifade eden Karabudak, en erken çıkış süresinin 24 ay, ortalamada 30-36 ay bandında olduğunu hatırlattı. Şu anda savaş gemilerinde kullanıma uygun seviyeye ulaşılan TimeMaster çözümlerinin, yakın gelecekte FLEETSTAR üzerinde milli kullanım için gemilere teslim edilmesinin planlandığını vurguladı.

BİR GEMİNİN RADARIYLA BAŞKA BİR GEMİNİN ATIŞ YAPABİLMESİ

Karabudak, gemilerde genellikle rubidyum atomik saatli time server bulunduğunu ve HAVELSAN’ın bu ürünleri TimeMaster olarak adlandırdığını aktardı. TimeMaster’ların GNSS sinyallerinden elde edilen zamanla küresel uydu sistemleri arasındaki uyumu kurduğunu ve bu zamanı çeşitli arayüzlerle dağıtabildiğini belirtti. “Savaş yönetim sistemleri, ADVENT savaş yönetim sistemimiz, radarlar, elektro-optikler ve sensörler hassas zaman bilgisine ihtiyaç duyuyorlar; bu bilginin arayüzlerle iletilmesi, tüm öğelerin aynı mikro saniyede ya da buna yakın bir zamanda çalışmasını mümkün kılıyor” dedi ve bunun çok kritik olduğuna vurgu yaptı. Böylece birden çok platformun veri paylaşımı ve bir geminin radarıyla diğer geminin silahının senkron olarak çalışması mümkün hale geliyor.

Verinin bir noktadan başka bir noktaya ulaşma süresindeki farkın ölçülebilir olması, bu tür çözümlerin değerini artırıyor. Karabudak, zaman sunucularının platformların vazgeçilmez parçalarından biri olduğunun altını çizdi.

“Zam i sayam zsa k HİÇ BİR ŞEYİ DOĞRU YAPAMAYIZ”

Çalışmalar sırasında zaman senkronizasyon kartları ve denizaltılar için özel olarak geliştirilen GPS anten dağıtım birimi gibi çözümlerin de geliştirildiğini ifade eden Karabudak, zaman ve frekans alanında ülke içinde ihtiyacı karşılayacak ürün setini millileştirmenin temel lokomotif olduğunu vurguladı. Milli çözümler sayesinde hem askeri hem sivil alanlarda önemli ilerlemeler kaydedileceğini söyleyen yetkili, TimeMaster ailesinin sivil kullanımda da büyük potansiyel taşıdığını ve telekom, enerji, bankacılık ile kritik tesislerde otomasyon açısından hayati olduğunu belirtti. Ayrıca bazı ürün eksiklerini gidererek bu alanda kapsamlı bir set oluşturmayı hedeflediklerini sözlerine ekledi; tüm bu adımlar HAVELSAN’ın Türkiye’deki hem askeri hem sivil ihtiyaçlarını önemli ölçüde karşılayacak bir ekosistem yaratma vizyonunu güçlendiriyor.