Göcek Koylarında Akıllı Bağlama: Dijital İzleme ve Sürdürülebilir Rezervasyon Sistemi

Denizcilik alanında küresel uygulamaların yerel bir versiyonu olarak Göcek koyları, ilk gelen demir atar kuralını sona erdirip kontrollü ve rezervasyon odaklı bir yaklaşımı hayata geçiriyor. Yeni sistemle bir tekneden diğerine geçişlerde süre sınırlamaları uygulanacak; bir tekne aynı koyda en çok 3 gün, Göcek kıyı bölgeleri genelinde ise en çok 11 gün konaklayabilecek. Ayrıca bağlama ücretleri tekne boyutuna göre günlük olarak 500 ile 3000 TL arasında değişecek.

Dört adet atık toplama teknesi, iki adet yüzey temizleme teknesi ve bir adet deniz dibi tarama teknesi TÜÇA tarafından bölgeye konumlandırıldı. Bu çalışmalar, Gemi Atık Takip Sistemi (GATS) kapsamı dışında kalan gemilerden doğan atık izlerini takip etmek ve atık alım süreçlerini şeffaf bir şekilde yönetmek amacıyla dijital altyapılarla destekleniyor. Ayrıca MKTS sistemiyle deniz kirliliğinin engellenmesi hedefleniyor. TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, projenin kar amacı gütmeyen ve ekosistem odaklı bir model olduğunu, elde edilen tüm gelirin denizleri korumaya harcanacağını belirtti.

İşte 17 koyun bulunduğu pilot alan Göcek, yaklaşık 805 kilometrekarelik bir alanı kapsayan yeni nesil bağlama altyapısıyla donatılıyor. Bu bölgede bulunan 17 koy şunlar: Bedri Rahmi, Binlik Koyu, Boynuz Bükü Koyu, Göbün Koyu, Göcek Adası, Göcek Doğu, Günlük Atbükü, İnceburun, Kille-Büyükovakoyu, Martı Koyu, Merdivenli Koyu, Osman Ağa Koyu, Sarsala Koyu, Sıralıbük Koyu, Tersane Adası, Yassıca Adası, Zeytin Adası.

Sistem nasıl işleyecek? DERİA’nın web sitesi ve mobil uygulaması, tüm sürecin merkezi konumunda yer alıyor. Uygulama üzerinden tekneler bağlama noktalarını harita üzerinde görebilir, rezervasyon yapabilir ve ödemelerini online olarak tamamlayabilirler. Koya geldiklerinde görevli palamar ekipleri tekneleri karşılar; giriş saati 14.00, çıkış saati ise 12.00 olarak uygulanır.

Diğer bölgelere yayılım planı Bakanlık yetkilileri, Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde başlatılan Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemi’nin Göcek ve Dalaman koylarında pilot olarak uygulanacağını ve ilerleyen dönemde diğer koylara da genişletileceğini paylaştı.

Yaz sezonunda kapasite ve canlılık Göcek’te toplam 6 marina faaliyet gösteriyor ve bu marinaların bağlama kapasitesi yaklaşık 850 yat-tekneye karşılık geliyor. Ancak yaz boyunca günlük ortalama tekne sayısı yaklaşık 2 bindir. Ayrıca bölge, Akdeniz foku, orfoz ve Posidonia oceanica gibi yaklaşık 1500 tür için kritik bir yaşam alanı sunuyor; bilim insanları özellikle deniz çayırlarının korunması konusunda projenin dikkatle izlenmesi gerektiğini vurguluyor.