Geri Dönüşümlü Yaklaşımlarla Tek Kullanımlık Plastiklerden Kağıt ve Cam Tedarikine Dönüşüm: Sürdürülebilir Bir Başlangıç

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastik ürünlerin aşamalı olarak kullanımını durdurmayı planlayan yeni bir düzenlemeye girişiyor. Bu adım, alternatif olarak ahşap ve kağıt ürünleri ön plana çıkaracak ve uzun vadede cam, metal ile porselen gibi çoklu kullanıma uygun ürünlerin kullanımını yaygınlaştıracak.

Sıfır Atık Hareketi kapsamında Depozito Yönetim Sistemi, Türkiye’nin 81 iline yayılacak ve içecek kaplarının geri dönüşümü artırılacak. Ayrıca su kaynaklarına ve çevreye en çok zarar veren tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımı son bulacak. Bakanlık, yeni yönetmelik taslağını ilerleyen günlerde ilgili kurumlarla paylaşarak görüşleri toplayacak ve bu yıl içinde yürürlüğe girmesi hedeflenen taslak, sivil toplum ve sektör temsilcilerinin katkılarıyla netleşecek.

Plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubukları, tabaklar, EPS köpükten yapılan gıda kapları ile içecek kapları ve bardakları gibi ürünlerin piyasaya arzı artık son bulacak. Bu adımlar, yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri kadar karbon salımını engellemeyi ve atık yönetim maliyetlerinden yaklaşık 1,5 milyar liranın tasarruf edilmesini amaçlıyor.

Uzun süreli kullanım için cam, metal ve porselen gibi ürünlerin desteklenmesi hedefleniyor Böylece vatandaşlar, doğa dostu alternatiflere yönlendirilecek; kağıt kaplar, kağıt bardaklar ve ahşap çubuklar gibi seçenekler plastiğin yerine geçecek. Plastik balon çubuklarının ve plastik çubuklu kulak pamuklarının kullanımı yerine ahşap çözümler ön plana çıkacak; ayrıca plastik çatal-bıçak-kâşıklar yerine ahşap materyaller tercih edilecek. Karton pipetler, kağıt bardaklar ve gıda taşıma kapları da piyasada yaygın şekilde bulunmaya devam edecek.

Ana hedef, Sıfır Atık kapsamında tek kullanımlık ürünlerden çoklu kullanıma uygun çözümlere geçişin desteklenmesi. Böylece toplum genelinde uzun ömürlü cam, metal ve porselen gibi alternatifler tercih edilmeye başlanacak ve bu dönüşüm için vatandaşlar yönlendirilecek.

AB’deki uygulamalara paralel olarak tek kullanımlık plastikler örnekleri 27 ülke için yasaklanıyor Küresel ölçekte üretimin yaklaşık dörtte birinin tek kullanımlık plastiklerden oluştuğu belirtiliyor ve atık yönetimindeki yetersizlikler doğaya zarar veriyor. Deniz çöplerinin büyük bir kısmını tek kullanımlık plastik ürünler ve balıkçılık ekipmanları oluşturuyor. Bu nedenle hükümetler yeni politikalarla bu sorunları ele alıyor. Avrupa Birliği, 2019 yılında Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile belirli ürünlerin piyasaya sürülmesini sınırladı ve Türkiye de bu kapsamda yeni bir yönetmelik için çalışmalarını sürdürüyor.