Gençlerde Kalp Krizi ve Ritim Bozuklukları: Riskler, Belirtiler ve Önlemler

Kalp-damar hastalıkları, dünya genelinde hâlâ en yaygın ölüm nedeni olarak öne çıkıyor ve genç yaşlarda görülen ani ölümlerin ardında çoğu zaman kalp krizi ya da ritim bozuklukları yer alıyor. Ünlü oyuncu Kanbolat Görkem Arslan’ın ani kaybı bu konuyu yeniden gündeme taşıdı; 45 yaşında vefat eden oyuncunun geride bıraktığı bilgilere göre, bu tür olaylar gençlerde de beklenmedik biçimde ortaya çıkabiliyor.

Risk faktörleri konusuna bakıldığında Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Bilal Boztosun, kalp-damar hastalıklarının gençler için de önemli bir tehdit olduğuna dikkat çekiyor. Genç bir kişinin ani ölüm yaşaması durumunda ilk şüphe çoğunlukla kalp kaynaklı nedenlerden yana olur. Ailesinde kalp hastalığı olanların dikkatli olması gerektiğini belirten Boztosun, sigara, elektronik sigara ve nargile kullanımı gibi alışkanlıkların riskleri artırdığını ifade ediyor. Ayrıca yüksek kolesterol, hareketsiz yaşam ve yoğun stres de gençlerde ani ölüm riskini tetikleyen etmenler arasında yer alıyor.

Kriz belirtilerinin geç fark edilmesi ise sık görülen bir durum. Kalp krizi çoğu kez mide ağrısı, kas tutulması veya genel yorgunluk gibi belirtilerle karıştırılabiliyor; bu durum gençlerde özellikle hareketli yaşam temposu içinde daha da belirginleşiyor. Göğüs ağrısı, nefes darlığı ve halsizlik gibi semptomlar başladığında dakikalar içinde tablonun ağırlaşabileceğini unutmayın. Bu süreçte sigaradan uzak durmak, düzenli egzersiz yapmak ve kolesterol ile tansiyon kontrolünü ihmal etmemek hayati önem taşıyor. Ailede erken yaşta kalp krizi öyküsü varsa, erken tarama programlarına dahil olmak da akıllıca bir yaklaşımdır.

Stres ve genç yaşta risk artışı konusuna değinen Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Davran Çiçek, kalp krizin yalnızca ileri yaş hastalığı olmadığını, 45 yaş altında da sık görüldüğünü belirtiyor. Tütün kullanımı, genetik yatkınlık, yüksek kolesterol, obezite, diyabet, hareketsizlik, yoğun stres ve bazı uyarıcı maddeler bu riski artırıyor. Ailede erken yaşta kalp krizi öyküsü varsa, mutlaka düzenli kontroller öneriliyor. Ayrıca Kovid-19 aşılarının kalp krizi riskini tetiklediğine dair iddiaların bilimsel olarak desteklenmediğini, aksine aşılananlarda ağır hastalık riskinin daha düşük olduğunu vurguluyor.

Sinsi tehlike: AF (atrial fibrilasyon) ise dünyada milyonlarca kişiyi etkileyen bir ritim bozukluğu olarak karşımıza çıkıyor ve felç riskini önemli ölçüde artırabiliyor. AF’ın farkında olmamak, riski daha da büyütüyor. Yaşlanan nüfusla paralel olarak AF vakalarının da arttığı belirtiliyor. Ritim bozukluğu, kan pıhtılaşmasına zemin hazırlayarak beyne giden pıhtıların felce yol açmasına neden olabiliyor. AF hastaları genellikle dakikada 200’ü aşan hızlarda çarpan kalplere sahip olabiliyor; bu da normal dinlenme hızıyla karşılaştırıldığında önemli bir fark yaratıyor. Belirtiler nefes darlığı, aşırı yorgunluk gibi işaretleri içeriyor ve genetik ile yaşam tarzı bu riski etkiliyor.