Fındık Kabuğuyle Aktif Karbon Üretiminde Türkiye’nin İlk ve Uluslararası Yelpazesi

Hendek bölgesinde faaliyet gösteren şirket, yıllardır atık olarak görülen fındık kabuğunu değerlendirerek farklı alanlarda kullanılabilir ürünler üretme yolunda uzun süredir devam eden Ar-Ge çalışmaları sonucunda yeniliğe ulaşmıştır. 20 kişilik AR-GE ekibiyle geliştirdiği yeni tesis, yıllardır süren çalışmaların meyvesini verirken çevresel yükü azaltmaya ve yerli üretimi güçlendirmeye odaklanmıştır. Bu süreçte üretime alınan fındık kabuğundan aktif karbon üretimi, endüstride kullanılabilirlik açısından önemli bir adım olarak öne çıkmıştır.

Yıllık olarak yaklaşık 100 bin tonun üzerinde fındık kabuğu işlenerek elde edilen aktif karbon, arıtma süreçlerinden filtrasyon sistemlerine, imalat sanayisinden gıda ve savunma sanayisine kadar geniş bir kullanım yelpazesine sahiptir. “Türk ekonomisine ciddi katkı sağlayacağımızı düşünüyoruz.” ifadelerini paylaşan Şefik Arvas, şirketlerinin 48. yılını kutlarken sektöründe dünya liderlerinden biri olarak konumlandıklarını ve ilk aktif karbon yatırımını gerçekleştirdiklerini belirtti.

Türkiye’nin fındık üretiminde lider konumunu işaret eden Arvas, fındık kabuğunu katma değerli ürünlere dönüştürme fikrinin dört yıl önce hayata geçirildiğini söyledi. Uzun ve yoğun AR-GE çalışmalarının ardından 20 beyaz yakalı uzmanın üretime geçmesiyle, laboratuvar aşamasında başlayan süreçlerin bugün endüstriyel ölçeğe taşındığını ifade etti. Pilot tesisle faaliyete geçilen üretimde, artık Türkiye çöpe atılmamakta; kabuklar katma değeri yüksek bir stratejik ürüne dönüştürülmektedir.

Çevreci olmayan yöntemlerle yakılan ve bertaraf edilen fındık kabuğu, artık aktif karbon olarak değerlendirilmekte ve farklı kalite düzeylerine göre fiyatlandırılmaktadır. Aktif karbonun fiyatı, ürünün kalitesine ve segmentine bağlı olarak 2 ile 10 dolar arasında değişebilmekte; buna karşılık fındık kabuğunun sezonluk piyasa değeri 4 ile 10 lira arasında dalgalanmaktadır. Arvas, bu farkın Türkiye için önemli bir ithalat ikamesi potansiyeli doğurduğunu vurgularken, “Fındık kabuğu artık Türkiye’de daha kıymetli bir ticari meta haline geliyor” ifadesiyle bu yaklaşımı destekledi.

Arvas ayrıca fındık kabuğundan katma değeri yüksek aktif karbon üretiminin üreticilere olumlu etkiler yaratacağını belirtti. Ordu Belediyesi’nin benzer bir yaklaşımı olduğuna değinen Arvas, bu tür işbirliklerinin fındık çiftçilerine yeni gelir kapıları açacağını ve yerli üretimin güçleneceğini kaydetti. Ayrıca endüstri için temiz enerji ve hammadde tedarik zincirine katkı sağlayacağını vurguladı. “Aktif karbondan ileri grafit ve grafen malzeme üretimi için çalışmalar sürüyor” ifadesiyle, laboratuvardan endüstriye geçişin bir sonraki aşamasına işaret etti.

Sakarya Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Tuna, HENDEX organizasyonunda danışmanlık görevini yürütüyor. Aktif karbonun çeşitli analiz ve kalite kontrol süreçlerini tek çatı altında toplayan laboratuvarın kurulmasıyla kalite değerlendirme imkanları artarken, gelecekte grafit ve grafen üretimine yönelik AR-GE çalışmaları da hız kazanmıştır.