Arar Mağaralarında Bulunan Çita Kalıntıları ve Genetik Sırları: Arabistan Yarımadası’ndaki Yeniden Doğuş İçin Umut Kapısı

Suudi Arabistan’ın kuzeyindeki Arar yakınlarındaki Lauga mağara ağı, yüzlerce yıl öncesine uzanan ve olağanüstü korunan çita kalıntılarını gün yüzüne çıkarıyor. Bölgedeki bilim insanları, bunun bölgenin tarihine yön veren en çarpıcı keşiflerden biri olduğunu belirtiyor. Mağaraların kuru ve serin iklimi, doku ve DNA’yı olağanüstü biçimde koruyarak çalışmaya zemin hazırladı.

Ulusal Yaban Hayatı Merkezi’nden ekip, yedi mumyalanmış çita ile yaklaşık 130 ila 1.870 yıl öncesine ait kalıntıları ortaya koydu. Ayrıca en eski örneğin yaklaşık 4 bin yıl öncesine ait 54 iskelet kalıntısı da bulundu. Bu bulgular, Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan çalışma ile duyuruldu.

Yapılan genomik analizler, mumyalanmış bu çitaların sadece Asya çitası ile değil, aynı zamanda Kuzeybatı Afrika alt türüyle de yakın akrabalık gösterdiğini ortaya koydu. En genç örnek Asya çitasına daha yakınken, eski örneklerin Kuzeybatı Afrika ile kuvvetli genetik bağlar taşıdığı belirlendi. Bu sonuç, Arabistan Yarımadası’nda yeniden doğaya kazandırma projelerini tartışırken yeni bir bakış açısı sunuyor.

Gelecek açısından, şu anda İran’da küçük bir Asya çitası popülasyonu bulunmasına rağmen vahşi doğadaki yaklaşık 400 Kuzeybatı Afrika çitasının bünyede kalıcı bir potansiyele sahip olması, yeniden doğaya salım çalışmalarında Kuzeybatı Afrika çitasını daha gerçekçi bir aday olarak öne çıkarıyor. Bilim insanları, bu çitaların 1970’lere kadar bölgede yaşadığını, ardından yoğun avlanma ve habitat kaybı nedeniyle yok olduklarını hatırlatıyorlar. Elde edilen genetik veri havuzunun, yalnızca çitalar için değil, benzer şekilde nesli tükenen diğer türlerin de yeniden doğaya kazandırılması adına değerli bir örnek teşkil ettiği düşünülüyor.