Antalya Falezlerinde Gözlenen Tahribatlar: Mevzuata Dayalı Acil Eylem Planı

Antalya kıyılarında falez yüzeyine kurulan yapılar ve bunlara bağlı olarak geliştirilmiş güneşlenme platformları, merdivenler ile asansörlerin doğal kaya görünümünü bozduğu ve kaya yapısına zarar verdiği tespit edildi. Yapıların hafif ve sökülebilir olduğuna dair savunmaların ötesinde, fırtına koşullarında dayanıklılık amacıyla kullanılan çelik malzemenin kısa sürede paslanarak tufa kaya üzerinde birikmesi, ekosisteme zarar veriyor ve çevredeki doğal habitata zarar veriyor. Şiddetli dalga dönemlerinde bu yapı parçalarının deniz tabanına düşmesi de kaydedildi.

YASAL DİRENÇLER 3621 sayılı Kıyı Kanunu’nun 5 ve 6. maddeleri uyarınca kıyıların herkesin eşit ve serbest kullanımına açık olması gerektiği, doğal yapının bozulmasına yol açacak veya kıyıların serbest kullanımını engelleyecek yapıların bu alanlarda bulunamayacağı belirtilmiştir. Ayrıca Kanunun 6. maddesinde, kıyıların ancak kamu yararı için ve doğal yapıyı bozmayacak nitelikte düzenlemelere izin verileceği ifade edilir. Uygulama Yönetmeliğiyle de falezlerin kıyı sistemi içinde doğal bir parça olduğu ve bu alanlarda kalıcı veya yarı kalıcı yapılaşmanın mümkün olmadığı açıkça vurgulanır. Ancak fotoğraflarda görülen kapalı alanlar, sıvalı ve boyalı fiili binalar bu mevzuata ve sit alanı koruma rejimine aykırı olarak tespit edilmiştir.

KORUMA ZORUNLULUĞU Falezler, kıyı statüsüne sahip olduğundan, en katı yapılaşma kısıtlamalarına tabi tutulur. Büyük çoğunluğunun kesin korunacak hassas alan statüsünde olması nedeniyle, bu tür ihlallerin bildirim olmadan kaldırılması gerekmektedir ve alanın eski haline geri getirildiği görülmelidir. Bu kapsamda alanın işgalinin kaldırılması ve doğal siluetin korunması üzerinde durulmalıdır.

ACİL EYLEM PLANI Yasal yükümlülükler doğrultusunda falezlerdeki tahribatı geri çevirmek ve kalıcı zararları durdurmak için yedi maddelik bir acil müdahale planı önerilmiştir. Plan, işgallerin sonlandırılmasını, kaya yüzeyine açılan asansör şaftlarının kapatılmasını, falez önündeki asansör yapılarının sökülmesini, çelik konstrüksiyon platformların kaldırılmasını, falez yüzeyindeki yapıların temizlenmesini, doğal siluetin korunmasının sağlanmasını ve denetim ile adli süreçlerin yürütülmesini içerir. Bu önlemler, Antalya Valiliği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile Büyükşehir Belediyesi ve Muratpaşa Belediyesi tarafından hızla uygulanmaya başlanması gerektiği belirtilmiştir.