2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi Kapsamında Teşvik Sistemi ve Desteklenen Bölgeler

Türkiye’nin üretimini, istihdamını ve ihracatını güçlendirmek amacıyla 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi çerçevesinde yeni bir teşvik yaklaşımı uygulanıyor. Bu yapı, Sektörel ve Bölgesel Teşvik Sistemi olarak adlandırılıyor ve proje odaklı, seçici bir çerçeve sunuyor. Aynı zamanda Teknoloji Hamlesi, Yerel Kalkınma Hamlesi ve Stratejik Hamle olmak üzere üç ana programı kapsıyor.

Özellikle belgelendirme açısından yoğun olan bölgeler arasında 1. Bölge en çok belgelenen konumunda yer alıyor. Geçen yıl içinde 7 bin 354 yatırım projesi için öngörülen toplam yatırım tutarı 1,3 trilyon lira olurken, istihdam kapasitesi 152 bin 298 kişiye ulaştı. Bu dönemdeki teşvik belgelerinin dağılımı ise şu şekilde gerçekleşti: 3 bin 514 bölgesel teşvik, 1029 genel teşvik, 23 stratejik yatırım, 2 bin 99 hedef yatırım ve 680 öncelikli yatırım belgeleri düzenlenmiş durumda.

Birinci bölgede en çok belge düzenlenen bölge olarak öne çıktı; 1. Bölge’de 2 bin 900 belgeyle ilk sırayı alırken, ardından 2. Bölge 1.470 belgeyle, 3. Bölge 950 belgeyle, 6. Bölge 931 belgeyle, 4. Bölge 558 belgeyle ve 5. Bölge 503 belgeyle takip etti. Yatırım projelerinin bölge bazında öngörülen toplam yatırım tutarları ise şu şekilde özetlenebilir: 1. Bölge 522 milyar lira, 2. Bölge 261 milyar lira, 3. Bölge 151 milyar lira, 4. Bölge 160 milyar lira, 5. Bölge 64 milyar lira ve 6. Bölge 102 milyar lira. Ayrıca belgelendirme kapsamında, sabit yatırım tutarı 16 milyar lira olan 33 yatırım teşvik belgesi daha düzenlendi.

Sektöre göre dağılım incelendiğinde imalat alanında gıda-içki, dokuma ve giyim, orman ürünleri, kağıt, deri ve kösele, lastik-plastik, kimya, cam, demir-çelik ve demir dışı metaller, taşıt araçları ile makine imalatı gibi alanlarda yoğunlaşan yatırımlar değerlendiriliyor. Geçen yılda bu kapsama giren yatırım teşvik belgelerinin sayısı 5 bin 185’e ulaşırken toplam yatırım tutarı 527 milyar liraya, istihdam ise 103 bin 574 kişiye ulaşmıştır.

Hizmetler sektörü ise ulaştırma, turizm, ticaret ve depolama ile eğitim, sağlık ve altyapı-belediye hizmetleri gibi alanları kapsıyor. Bu çerçevede 942 yatırım teşvik belgesi hazırlanmış olup, 276 milyar lira yatırım ve 36 bin 334 kişilik istihdam hedeflenmiştir. Maden çalışmaları kapsamında ise 116 yatırım teşvik belgesi düzenlenmiş, 56 milyar lira yatırım ve 3 bin 861 kişilik istihdam öngörülmüştür.

Tarım alanında bitkisel üretim, hayvancılık ve su ürünleri ile tarımsal sanayi yatırımları için toplam 491 belge düzenlenmiş, 40 milyar lira yatırım ve 6 bin 698 kişilik istihdam hedefi belirlenmiştir. Enerji sektöründe elektrik üretimi için ise 611 teşvik belgesi hazırlanmış olup, 379 milyar lira yatırım ve 1.831 kişilik istihdam öngörülmektedir.