2026 Başlangıcında Elektrikli Araç Pazarı: Küresel Dengesizlikler ve Bölgesel Geri Adımlar

Benchmark Mineral Intelligence’in Ocak ayı raporuna göre küresel elektrikli araç (EEA) satışları geçen ay toplamda yaklaşık 1,2 milyon adet olarak kaydedildi. Yıllık bazda yüzde 3 ve aylık bazda yüzde 44 daralma dikkat çekti. Bu düşüşte özellikle Çin pazarındaki kayıplar belirleyici oldu; bir ayda Çin’deki satışlar da yıllık bazda yüzde 20 düşüşle 600 bin seviyesine indi.

Çin’deki durum, 2014’ten bu yana geçerli olan satın alma vergileri ve sübvansiyon politikalarında yapılan değişikliklerle ilişkilendiriliyor. Vergilerin uygulanması ve sübvansiyonlarda azaltılan destekler, özellikle küçük araçlarda fiyat avantajlarının azalmasına yol açtı ve bu da pazarın büyüme hızını düşürdü.

Çin dışı bölgelerde ise Avrupa ve Kuzey Amerika’da dinamikler farklı seyrediyor. Kuzey Amerika’da Ocak itibarıyla satışlar yıllık bazda yüzde 33 azalarak 90 bine geriledi; bu durum ABD pazarından kaynaklanan zorlukları yansıtıyor. ABD’de federal teşvikler ve yakıt standartlarına ilişkin tartışmalar, bölgesel üretim ve tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılması yönünde baskı oluşturuyor.

Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa gibi Avrupa ülkeleri, sübvansiyon programlarını yeniden devreye almış durumda ve yıllık bazda satışlarda sırasıyla yüzde 14, yüzde 25 ve yüzde 41 büyüme kaydetti. Ancak Norveç ve Hollanda’da ise satışlar farklı yönlerde hareket etti: Norveç’te yüzde 71, Hollanda’da yüzde 28’lik düşüşler görüldü.

Rho Motion’ın Veri Müdürü Charles Lester, “2026, 2025’e göre tanınmaz bir başlangıç” ifadesiyle durumu özetledi. Avrupa’daki güçlü büyüme ile Kuzey Amerika’daki yeniden yapılandırma arasında belirgin bir fark var; ABD’de Trump dönemiyle birlikte tüketici ve üretici teşviklerinin geri çekilmesi, yerel yatırım ve üretim kararlarını etkiliyor. Ford, GM ve Stellantis gibi şirketler bu süreçte stratejilerini elektrikli araçlardan uzaklaştırma yönünde yeniden düzenliyor ve değer düşüklükleriyle karşı karşıya kalıyorlar. Kanada, 2025’te sübvansiyon programını sonlandırmanın ardından pazarı canlandırma çabalarını sürdürürken, Çin ile 1 Ekim 2024’ten itibaren 49 bin adet elektrikli aracın yüzde 100’ün altında gümrük vergisiyle ithaline olanak tanıyan bir anlaşma imzalandı.