Ticaret Denetimlerinde Fiyat Şişirme Bulguları ve Bölgesel İncelemeler

Birden çok şehirde zincir marketlerin meyve ve sebze reyonlarındaki fiyat hareketleri üzerinde yürütülen denetimler sonucunda, bazı ürünlerin alış ve satış fiyatları arasındaki uçurumlar tespit edildi. İncelemeler, Hal Kayıt Sistemi verileriyle desteklenen kapsamlı bir piyasa gözetim çalışmasının parçası olarak gerçekleştirildi.

Ankara’da 6 Nisan’da gerçekleştirilen denetimlerde, marketlere ait reyonlarda bulunan ürünlerin maliyetinin nasıl oluştuğu incelendi. Yapılan tespitlerde çarliston biberin market tarafından 42 liradan alındığı, tüketiciye ise 249,67 liradan sunulduğu belirlendi. Benzer şekilde pancarın 15 liradan alınıp 79,95 liradan satıldığı, dolmalık biberin 63,33 liraya alınıp aynı fiyattan satıldığı veya 249,67 liradan tüketiciye ulaştırıldığı bilgisi paylaşıldı. Ayrıca maydanozun 5 liraya alınmasına karşılık 19,95 liradan satışa sunulduğu belirlendi. Denetimler, 13 farklı ticaret ünvanına sahip zincir marketlerin 94 şubesinde çok sayıda sebze ve meyve için alış-satış fiyatlarının karşılaştırılmasını kapsadı ve bazı ürünlerde fahiş artışlar görüldü.

72 ŞUBEDE Fiyat KARŞILAŞTIRMASI TAMAMLANDI İlerleyen denetimlerde 7 Nisan’da zencefil, kırmızı biber ve göbek marul gibi ürünlerin de fiyat hareketleri incelendi. Zencefilin marketten 53,5 liraya alınması ve tüketiciye 196 liradan sunulması kayda geçti. Kırmızı biber 75 liradan alınarak 286,33 liradan, göbek marul 35 liradan alınarak 119,5 liradan, salkım domates 50 liraya alınarak 149,95 liradan sunulduğu belirlendi. Beyaz lahananın 8 liradan alınması karşılığında 24,95 liradan vatandaşlara ulaştığı tespit edildi. Kokteyl domates ise 72 liradan alınıp 219 liradan satıldı. İlk turda 11 ticaret ünvanına sahip zincir marketin 72 şubesinde benzer şekilde alış-satış fiyatları karşılaştırıldı ve bazı ürünlerde haksız fiyat artışı tespit edildi.

İZMİR’DE YEREL VE ZİNCİR MARKET DENETİMLERİ İzmir’de yerel ve zincir marketler üzerinde yürütülen incelemeler, patates, sivri biber, limon, ayva, çarliston biber ve elma gibi ürünler üzerinden Hal Kayıt Sistemi’nden elde edilen verilerle desteklendi. Ödemiş hal içi tüccardan 5 liraya alınan patatesin İzmir’deki firma tarafından 28,99 liradan satışa sunulduğu belirlendi. Sivri biber için Serik’teki üreticiden 50 liraya alınan ürünün İzmir’de 249,99 liradan tüketiciye ulaştığı kayda geçti. Limon için Muğla’daki komisyoncudan 18 liradan alınan malın 129,95 liradan satıldığı, ayvayı İran’dan ithal eden tedarikçinin ise 30 liradan aldığı patelirdi ve firma tarafından 225 liradan müşteriye sunulduğu görüldü. Çarliston biber için Finike üreticiden 48 liraya alınan ürünün 199 liradan satıldığı, sivri biberin Elmalı’daki komisyoncudan 50 liraya alınıp 389,95 liradan tüketiciye verildiği tespit edildi. Balıkesir Gönen’den getirilen golden elmanın 30 liraya alınması ve 99,99 liraya satılması da raporda yer aldı. Bu bulgular, işletmelerin haksız fiyat artışı yaptığı yönünde değerlendirilere yol açtı.

ANTALYA’DAKİ KÜRESEL KOMİSYONCULARIN FİYAT LİSTELERİ Antalya’da yapılan denetimlerde, lahana için komisyoncudan 15 liraya alınan ürünün 38 liradan tüketiciye sunulduğu, patlıcan için 35 liradan alınan malın 67 liradan satıldığı ve taze fasulyenin 160 liradan alınarak 300 liradan müşteriye verildiği belirtildi. Havuç için 35 liradan alınan malın 65 liradan, kabak için 35 liradan alınanın 79,9 liradan, domates için 55 liradan alınanın 135 liradan vatandaşlara ulaştığı, biberin tüccar aracılığıyla 174 liraya firmaya verildiği ve 199 liradan sunulduğu kaydedildi. Mandalinada Adana’dan 20 liraya alınan ürünün 69,95 liradan tüketiciye sunulduğu bilgisi paylaşıldı. Genel değerlendirme sonucu, Antalya’daki firmaların da haksız fiyat artışında bulunduğu sonucuna varıldı.

Bu kapsamda tüm tespitler doğrultusunda gerekli idari yaptırımların uygulanması amacıyla konu, Ticaret Bakanlığı Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’na iletildi ve süreç bu yönde ilerledi.