Depremin Ardından Yeniden İmar: Uluslararası Finansman ve Yerel Projelerle İstikrar Yolu

Hasarın büyüklüğünü azaltmak ve Kahramanmaraş merkezli deprem sonrası yeniden inşa sürecini hızlandırmak amacıyla bölgeye yönelik çalışmalar aralıksız sürüyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı, uluslararası kuruluşlar ve finansal kurumlarla uzun vadeli, avantajlı şartlarda kaynak sağlamaya devam ediyor. Bu çerçevede bugüne kadar sağlanan dış kaynaklar yaklaşık 8,7 milyar dolar düzeyine ulaştı; hedef, deprem bölgesinde okul, hastane, konutlar ile sanayi ve altyapı alanlarında yenileme ve güçlendirme projelerini desteklemek.

Pek çok alanda finansman sağlandı Depremin etkilediği alanlarda sağlık ve altyapıdan tarıma kadar geniş bir yelpazede dış finansman kaynakları devreye alınmıştır. 2023 yılında Dünya Bankası’ndan Sağlık, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği bakanlıkları ile İLBANK için toplam 990,8 milyon dolar temin edildi. Aynı yıl KOBİ’lerin toparlanması amacıyla KOSGEB’e 450 milyon dolar aktarıldı; Avrupa Yatırım Bankası ise İLBANK’a 428,4 milyon dolar sundu. 2024 yılında Dünya Bankası, Sanayi ve Teknoloji ile Tarım ve Orman Bakanlıkları projeleri için 600 milyon ve 241,4 milyon dolar finansman sağladı. JICA da Sağlık, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile İLBANK’a 387,3 milyon dolar katkıda bulundu. Bu dönemde deprem kapsamında sağlanan toplam dış finansman 2023-2024 döneminde 5 milyar doları aştı.

Dış finansmanda yıl 2025’e dek süreklilik 2025 yılında da imar ve kalkınma çalışmaları için dış finansmanın sürdürülmesi hedeflendi. Dünya Bankası’ndan 200 milyon avro ile Fransız Kalkınma Ajansı’ndan 200 milyon avro olmak üzere toplam 400 milyon avroluk eş finansman sağlandı. Bu bütçe ile kırsal konutların yenilenmesi ve yeniden inşası planları için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yaklaşık 2 bin 800 konutun desteklenmesi öngörüldü. “Kayıtlı İstihdam Yaratma Projesi” kapsamında Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası AŞ’ne aktarılmak üzere 500 milyon dolar tutarında finansman elde edildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı ayrıca 2025 yılında İslam Kalkınma Bankası’ndan 200 milyon avroluk uzun vadeli ve uygun koşullu finansman sağladı.

Afet Yeniden İmar Fonu faaliyete geçti Depremin etkilediği bölgenin ayağa kaldırılması amacıyla kurulan Afet Yeniden İmar Fonu 2025 yılında çalışmalarına başladı. Abu Dhabi Commercial Bank öncülüğünde ve Doğan Yatırım Bankası’nın katkılarıyla 485 milyon avroluk finansman bu fon üzerinden temin edildi.